In het kort
- Een maandlens is een zachte contactlens die je volgens de voorschriften van de fabrikant ongeveer een maand gebruikt en daarna vervangt.
- Je haalt de lens er elke dag uit, maakt hem schoon en bewaart hem in verse lenzenvloeistof in een schone lenshouder.
- Een maandlens bestaat in sferische, torische en multifocale uitvoering, zodat ook cilinder en het kijken op meerdere afstanden gecorrigeerd kunnen worden.
- Het lensmateriaal bepaalt hoeveel zuurstof het hoornvlies bereikt en hoe de lens aan het eind van de dag aanvoelt.
- Je contactlensspecialist meet je ogen op en bepaalt welke maandlens bij je past.
Een maandlens is een zachte contactlens die je ongeveer een maand gebruikt en elke dag zelf schoonmaakt. Overweeg je voor het eerst lenzen, of heb je net van iemand gehoord dat een maandlens “voordeliger” zou zijn? Dan wil je vooral weten wat het gebruik dagelijks van je vraagt. Dat is precies waar deze uitleg over gaat. Je leest wat een maandlens is, van welk materiaal hij wordt gemaakt en hoe je hem elke dag verzorgt. Ook lees je wanneer je een maandlens vervangt en welke sterktes er bestaan. Een maandlens is niet hetzelfde als een daglens, en het verschil zit vooral in het onderhoud. Welke lens uiteindelijk bij jou past, bepaal je niet zelf: dat doe je samen met je contactlensspecialist, die je ogen opmeet en de lens aanmeet.
Wat is een maandlens?
Een maandlens is een zachte contactlens die je volgens de voorschriften van de fabrikant ongeveer een maand draagt en daarna weggooit. Je gebruikt dezelfde lens elke dag opnieuw. Aan het eind van de dag haal je de lens uit je oog, maak je hem schoon en bewaar je hem in verse lenzenvloeistof. De vervangtermijn begint zodra je de verpakking opent.
Een contactlens is een medisch hulpmiddel. Dat betekent dat de lens onder de Europese verordening voor medische hulpmiddelen valt en altijd met een gebruiksaanwijzing wordt geleverd. In die gebruiksaanwijzing staat hoe lang je de lens mag dragen en hoe je hem verzorgt. Houd die informatie dus bij de hand, ook als je de lens al een tijdje gewend bent.
Wat is het verschil tussen een maandlens en een daglens?
Een daglens gooi je na één keer dragen weg. Een maandlens gebruik je ongeveer een maand en maak je elke dag schoon. Daarom heb je bij een maandlens ook lenzenvloeistof en een lenshouder nodig. Een daglens vraagt geen onderhoud, maar je gebruikt er veel meer van. Welke vorm bij je past, bepaal je samen met je contactlensspecialist tijdens de aanmeting.
In de praktijk merk je het verschil vooral in je dagelijkse routine. Met een maandlens hoor je een vast moment in te bouwen om de lens schoon te maken en op te bergen. Dat vraagt iets meer discipline, maar je hebt telkens dezelfde lenzen bij de hand. Een daglens is handig als je maar af en toe lenzen draagt, bijvoorbeeld bij sport of op vakantie, omdat je dan geen vloeistof mee hoeft te nemen. Wil je precies weten hoe die andere variant werkt, lees dan de uitleg over wat een daglens is. Je specialist kan je bij de aanmeting en nacontrole helpen om de vorm te kiezen die bij je ogen en je dag past.
Van welk materiaal is een maandlens gemaakt?
Zachte maandlenzen worden gemaakt van hydrogel of van silicone hydrogel. Hydrogel bindt water en blijft zacht doordat het vocht vasthoudt. Silicone hydrogel bevat daarnaast silicone, waardoor er meer zuurstof door het materiaal naar het hoornvlies gaat. Hoeveel zuurstof een lens doorlaat, staat in de gegevens van de fabrikant. Je specialist kiest het materiaal dat bij je ogen en je draagpatroon past.
Waarom is die zuurstof belangrijk? Je hoornvlies heeft geen bloedvaten en haalt zijn zuurstof rechtstreeks uit de lucht. Een lens ligt daar bovenop, dus het materiaal bepaalt mee hoeveel zuurstof er nog doorkomt. Krijgt het hoornvlies te weinig zuurstof, dan kan dat op den duur klachten geven. Hoeveel zuurstof een specifieke lens precies doorlaat, verschilt per serie en staat in de opgave van de fabrikant. Ga dus af op die opgave en op het advies van je specialist, en niet op algemene getallen.
Hoe verzorg je een maandlens elke dag?
Je maakt een maandlens elke dag schoon nadat je hem uit je oog hebt gehaald. Was eerst je handen en droog ze af. Wrijf de lens daarna voorzichtig met lenzenvloeistof en spoel hem na. Leg de lens in een schone lenshouder met verse vloeistof. Gebruik nooit kraanwater, want daarin kunnen micro-organismen zitten die het hoornvlies kunnen beschadigen.
Houd elke dag dezelfde volgorde aan: handen wassen, lens uitnemen, wrijven, naspoelen en wegleggen in verse vloeistof. Voor zachte maandlenzen gebruik je meestal een lenzenvloeistof voor zachte lenzen die reinigt, spoelt, desinfecteert en bewaart. Ververs de vloeistof elke keer en vul nooit oude vloeistof bij. De lenshouder zelf heeft ook onderhoud nodig: spoel hem met verse vloeistof, laat hem drogen en vervang hem op tijd. Kijk voor lenshouders en accessoires naar producten die bij jouw lenzen horen. Waarom water zo’n risico is, legt het Oogfonds uit bij acanthamoeba-keratitis, een zeldzame maar ernstige hoornvliesinfectie die vaker voorkomt bij lensdragers die met water in aanraking komen. Ook het RIVM onderzocht hoornvliesinfecties bij lensdragers en wijst op de rol van water.
Welke sterktes en correcties zijn er in een maandlens?
Een maandlens is er in meerdere uitvoeringen. Een sferische lens corrigeert alleen bijziendheid of verziendheid. Een torische lens corrigeert daarnaast cilinder, de afwijking die hoort bij een onregelmatig gekromd hoornvlies. Een multifocale lens heeft meerdere sterktes in één lens, zodat je op verschillende afstanden kunt kijken. Welke uitvoering beschikbaar is, verschilt per fabrikant en per sterktebereik van de serie.
Cilinder, ook wel astigmatisme genoemd, ontstaat als je hoornvlies niet mooi rond is maar iets ovaal, zoals een rugbybal. Het licht valt dan niet op één punt en het beeld wordt waziger. Een torische maandlens is speciaal ontworpen om die afwijking te corrigeren. Een multifocale maandlens is bedoeld voor mensen die zowel veraf als dichtbij scherp willen zien. Aan een multifocale lens moet je vaak even wennen, en hoe dat verloopt verschilt per persoon. Je specialist bespreekt met je welke uitvoering in jouw sterkte leverbaar is, zonder je een bepaald resultaat te beloven.
Wanneer vervang je een maandlens?
Je vervangt een maandlens aan het eind van de termijn die de fabrikant opgeeft, ook als de lens nog goed voelt. Die termijn loopt vanaf het moment dat je de verpakking opent, niet vanaf het aantal keren dat je de lens draagt. Ga eerder naar je opticien bij roodheid, pijn, wazig zicht of een lens die scheurt.
Een lens die je langer gebruikt dan bedoeld, verzamelt aanslag en verandert langzaam van eigenschappen. Dat kan irritatie geven en het risico op problemen en complicaties vergroten. De termijn van de fabrikant is dus een bovengrens, geen richtlijn die je naar eigen inzicht mag oprekken. Heb je last van je ogen, twijfel je of merk je dat een lens anders aanvoelt, laat de lens dan uit en volg het advies bij klachten. Blijven de klachten, neem dan contact op met je opticien of oogarts.
Zo bespreek je een maandlens met je contactlensspecialist
Een maandlens wordt aangemeten, niet zomaar uitgekozen. Neem naar je afspraak mee hoeveel uren per dag je lenzen wilt dragen, wat je werk van je ogen vraagt en welke klachten je eerder had. Je specialist meet je ogen op, laat je een proeflens dragen en plant een nacontrole. Vraag ook welke vloeistof en welke lenshouder bij jouw lenzen horen.
Handig om vooraf op een rijtje te zetten: je gewenste draagduur per dag, of je veel achter een scherm werkt, of je last hebt van droge ogen en welke lenzen of vloeistof je eerder gebruikte. Zo kan je specialist gerichter aanmeten. Contactlenzen lopen bewust via een vakprofessional; de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd houdt toezicht op de verkoop en distributie van medische hulpmiddelen. Wil je van tevoren een beeld van de kosten van maandlenzen, lees dan de aparte uitleg daarover. Weet je nog niet waar je terechtkunt, zoek dan een verkooppunt in je omgeving.
Veelgestelde vragen over de maandlens
Hoe lang mag je een maandlens per dag dragen?
De draagduur per dag staat in de gebruiksaanwijzing van de lens en in het advies van je contactlensspecialist. Er bestaat geen vast getal dat voor iedereen klopt, want dat hangt af van je ogen, je tranenfilm en het materiaal van de lens. Veel dragers houden een vast aantal uren aan en leggen de lenzen er eerder uit bij droogte of irritatie. Bespreek je gewenste draagduur bij de nacontrole, zeker als je veel achter een scherm werkt of in droge lucht zit. Voelt de lens aan het eind van de dag ongemakkelijk, neem hem dan eerder uit.
Mag je met een maandlens slapen?
Slapen met lenzen mag alleen als de lens en het advies van je specialist dat uitdrukkelijk toelaten. Tijdens het slapen komt er minder zuurstof bij het hoornvlies en blijft vuil langer op het oog, waardoor het risico op klachten toeneemt. Doe dit dus nooit op eigen initiatief, ook niet één nachtje. Lees meer over slapen met contactlenzen en overleg het altijd voordat je het doet. Word je wakker met een droog, rood of pijnlijk oog, laat de lens dan uit en neem contact op met je opticien.
Wat gebeurt er als je een maandlens langer gebruikt dan de vervangtermijn?
Een lens die langer meegaat dan bedoeld, verzamelt eiwit- en vetaanslag en verandert langzaam van eigenschappen. Dat kan irritatie, droogte en wazig zicht geven, en het risico op een oogontsteking neemt toe. De termijn die de fabrikant opgeeft, is de bovengrens, ook als de lens nog comfortabel voelt. Het gevoel van comfort is namelijk geen betrouwbare graadmeter: aanslag bouwt geleidelijk op. Vervang de lens dus op tijd en houd bij wanneer je een nieuwe verpakking hebt geopend, bijvoorbeeld met een aantekening in je telefoon.
Kun je een maandlens weer gebruiken als hij een tijd in vloeistof heeft gelegen?
Hoe lang een lens in bewaarvloeistof mag blijven, staat in de gebruiksaanwijzing van die vloeistof. Ligt een lens langer dan die periode in de houder, dan is de vloeistof niet meer betrouwbaar en maak je de lens opnieuw schoon met verse vloeistof voordat je hem opzet. Lees hier hoe lang je lenzen kunt bewaren in vloeistof. Blijft de lens ongemakkelijk zitten of ziet hij er beschadigd uit, gebruik hem dan niet meer. Bij twijfel is een nieuwe lens altijd de veiligere keuze.
Welke lenzenvloeistof gebruik je bij een maandlens?
Voor zachte maandlenzen wordt meestal een alles-in-één vloeistof gebruikt, die reinigt, spoelt, desinfecteert en bewaart in één product. Sommige dragers gebruiken op advies van hun specialist een peroxidesysteem. Belangrijk is dat de vloeistof geschikt is voor het materiaal van jouw lens; dat staat op de verpakking en in de gebruiksaanwijzing. Bekijk de alles-in-één vloeistoffen voor zachte lenzen en vraag je specialist welke vloeistof bij jouw lenzen hoort. Meng nooit verschillende vloeistoffen en vul oude vloeistof niet bij.
Hoe vaak vervang je de lenshouder?
De lenshouder heeft een eigen vervangtermijn, die op de verpakking of in de gebruiksaanwijzing staat. Spoel de houder na elk gebruik met verse lenzenvloeistof, nooit met kraanwater, en laat hem met de dopjes eraf drogen zoals je specialist adviseert. Een houder die oud, verkleurd of beschadigd is, vervang je eerder. De houder is een kleine maar belangrijke schakel in de hygiëne, want bacteriën kunnen zich in een vuile houder nestelen. Bekijk geschikte lenshouders en accessoires en houd een schone reservehouder bij de hand.
Mag je make-up gebruiken met een maandlens?
Zet je lenzen op voordat je make-up aanbrengt en haal ze eruit voordat je die verwijdert. Zo komen er minder resten van poeder, mascara of crème op de lens. Kies bij voorkeur producten die geschikt zijn rond de ogen en breng eyeliner niet op de binnenrand van je ooglid aan. Krijg je toch make-up op de lens, maak hem dan schoon met verse vloeistof voordat je hem opnieuw opzet. Merk je dat je ogen geïrriteerd raken, laat de lens dan uit en geef je ogen rust.
Wat doe je als een maandlens scheurt of niet meer te vinden is in je oog?
Een gescheurde lens gebruik je niet meer, ook niet kort, want scherpe randjes kunnen je hoornvlies irriteren. Voelt het alsof er een lens achter je ooglid zit, knijp dan niet en wrijf niet in je oog. Spoel het oog en kijk rustig in de spiegel; een lens kan niet achter je oog verdwijnen, want het bindvlies sluit dat af. Meestal ligt de lens onder een ooglid en spoelt hij vanzelf naar voren. Blijft het gevoel of een rood oog aanhouden, neem dan contact op met je opticien of oogarts.
Kun je een maandlens dragen bij droge ogen?
Dat hangt af van je tranenfilm, het lensmateriaal en je draagduur. Droge ogen sluiten lenzen niet automatisch uit, maar vragen wel om een zorgvuldige aanmeting. Je specialist beoordeelt of lenzen verantwoord zijn en welk materiaal en welke vloeistof het beste passen. Soms helpen een korter draagschema of bevochtigende druppels die geschikt zijn voor lensdragers. Bespreek droge, branderige of vermoeide ogen dus voordat je een nieuwe lens kiest, en meld het ook als klachten pas later ontstaan. Zo kan je specialist op tijd bijsturen.
Mag je zwemmen of douchen met een maandlens?
Water en contactlenzen gaan slecht samen, omdat water niet steriel is en micro-organismen kan bevatten die op de lens blijven zitten. Zwemmen met lenzen wordt daarom afgeraden, of alleen gedaan met een goed afsluitende zwembril. Ook in de douche houd je je ogen bij voorkeur dicht en voorkom je dat water direct op de lens komt. Het RIVM wijst op het risico van water bij lensdragers, met zeldzame maar ernstige hoornvliesinfecties als gevolg. Kwam de lens toch met water in aanraking, vervang hem dan of maak hem grondig schoon met verse vloeistof.
