In het kort
- Contactlenzen kiezen begint bij een meting van je ogen, niet bij een productvergelijking.
- Je sterkte, de vorm van je hoornvlies en de kwaliteit van je tranenfilm bepalen welke lenzen mogelijk zijn.
- Hoe vaak je lenzen draagt, bepaalt of een daglens of een maandlens praktischer is.
- Bij cilinder komt een torische lens in beeld en bij moeite met dichtbij kijken een multifocale lens.
- Je contactlensspecialist meet, geeft een proeflens mee en controleert daarna of de lenzen goed zitten.
Contactlenzen kiezen doe je niet op gevoel, maar op basis van wat er aan je ogen is gemeten. Veel mensen zoeken online naar de beste lens. Toch bestaat die ene beste lens niet. Er is alleen een lens die bij jouw ogen past. Wat voor jou werkt, hangt af van je sterkte, de vorm van je hoornvlies en de manier waarop je de lenzen gebruikt. Een lens die bij een ander prima zit, kan bij jou juist onrustig aanvoelen. Daarom is meten belangrijker dan vergelijken. In dit artikel lees je waar de keuze van afhangt en welke lenstypen er zijn. We lopen vier keuzes langs: hoe vaak je draagt, of je cilinder hebt, of je moeite krijgt met dichtbij kijken en wanneer een harde lens beter past. De uiteindelijke keuze maak je samen met je contactlensspecialist.
Waar hangt de keuze voor contactlenzen van af?
De keuze voor contactlenzen hangt af van je sterkte, de vorm van je hoornvlies, de kwaliteit van je tranenfilm en hoe vaak je de lenzen wilt dragen. Ook je werk, je sport en je leeftijd spelen mee. Een contactlensspecialist meet je ogen op en bepaalt op basis van die metingen welke lenzen passen. Zelf een lens uitkiezen zonder meting wordt daarom afgeraden.
Je kunt de keuze zien als vier assen. De eerste is de vervangtermijn: hoe vaak vervang je de lens. De tweede is de correctie: heb je alleen sterkte, of ook cilinder. De derde is je leeftijd, want vanaf een jaar of veertig verandert het kijken dichtbij. De vierde is de vorm van je oog, die bepaalt of een zachte of een harde lens beter past. In de volgende paragrafen lopen we die assen één voor één langs. De metingen en het advies horen bij de contactlensprocedure van een gediplomeerd specialist. Zo weet je zeker dat de lens bij jouw ogen hoort en niet alleen bij je wens.
Welke contactlenzen passen bij hoe vaak je ze draagt?
Draag je lenzen af en toe, dan zijn daglenzen praktisch, want je gooit ze na één dag weg en hoeft niets schoon te maken. Draag je lenzen bijna elke dag, dan kiezen veel dragers een maandlens met dagelijkse reiniging. Beide vormen vragen dezelfde discipline in hygiëne. Je specialist adviseert welke vervangtermijn bij je ogen en je dagindeling past.
Het verschil zit vooral in onderhoud en gebruiksgemak. Bij een daglens begin je elke dag met een verse lens en heb je geen vloeistof of lenshouder nodig. Lees hier wat een daglens is en wanneer die handig is. Bij een maandlens draag je dezelfde lens een maand lang en reinig je hem elke dag. Dat is voordeliger als je vaak draagt, maar vraagt vaste routine. Lees hier wat een maandlens is. Welke vorm je ook kiest, goede verzorging en hygiëne horen er altijd bij. Denk aan schone handen en de juiste vloeistof.
Welke contactlenzen passen bij een cilinderafwijking?
Bij een cilinderafwijking is het hoornvlies niet rond maar ovaal gekromd. Daardoor zie je op meerdere afstanden onscherp. Een torische contactlens heeft twee sterktes in één lens en een vaste stand in het oog, zodat de correctie op de juiste as blijft staan. Of een torische lens past, hangt af van de mate van cilinder en van de metingen van je specialist.
Een torische lens moet stabiel liggen om scherp te blijven. Daarom hebben deze lenzen een ingebouwd systeem dat ze steeds in dezelfde stand terugbrengt, ook als je knippert of opzij kijkt. Verschuift de lens toch, dan merk je dat aan wisselend of wazig zicht dat weer wegtrekt. Meestal zakt de lens vanzelf terug op zijn plek. Blijft het beeld onrustig, meld dat dan bij je specialist, want dan past de stand of het ontwerp misschien niet goed. Wat een cilinderafwijking precies is, lees je bij de Optometristen Vereniging Nederland. De juiste torische lens kiezen doe je op basis van de meting, niet op gevoel.
Welke contactlenzen helpen bij moeite met dichtbij kijken?
Vanaf ongeveer je veertigste wordt dichtbij kijken moeilijker. Dat heet presbyopie of oudziendheid. Een multifocale contactlens heeft meerdere sterktes in één lens, zodat je zowel dichtbij als in de verte kunt kijken. Je hersenen moeten aan dat beeld wennen, dus de eerste weken zijn een gewenningsperiode. Je specialist bepaalt welk multifocaal ontwerp bij je ogen en je kijkgedrag past.
Presbyopie of oudziendheid hoort bij het ouder worden en overkomt vrijwel iedereen. In de praktijk betekent gewenning dat je zicht de eerste weken nog kan schommelen, vooral bij overgangen tussen dichtbij en veraf. Daarom is de nacontrole hier belangrijk: de specialist kijkt of het ontwerp klopt en stelt zo nodig bij. Sommige multifocale lenzen zijn bovendien gemaakt om met je ogen mee te veranderen, zoals de multifocale lens die meegroeit. Een voorbeeld uit het assortiment is de OPZIE Omnifocal. Welk ontwerp voor jou werkt, hangt af van je sterkte en je dagelijkse kijkgedrag.
Wanneer kiest een specialist vormstabiele contactlenzen?
Vormstabiele contactlenzen zijn kleine harde lenzen die hun vorm houden op het oog. Specialisten kiezen ze bijvoorbeeld bij een sterk onregelmatig hoornvlies, waar een zachte lens die onregelmatigheid niet kan opvangen. Sclerale lenzen zijn groter en rusten op het oogwit in plaats van op het hoornvlies. Deze lenzen worden altijd individueel aangemeten en gecontroleerd door een specialist.
Het helpt om drie soorten uit elkaar te houden. Een zachte lens is soepel en vormt zich naar je oog. Een vormstabiele lens is klein en hard en houdt zijn eigen vorm, waardoor hij een onregelmatig hoornvlies kan corrigeren. Een sclerale lens is een grote harde lens die op het oogwit steunt en het hoornvlies vrij laat. Harde lenzen hebben hun eigen verzorging met aparte vloeistoffen, omdat het materiaal anders is dan bij zachte lenzen. Omdat het aanmeten nauwkeurig werk is, gebeurt dit altijd door een specialist en nooit op basis van een standaardmaat.
Hoe bepaalt je specialist welke contactlenzen passen?
Een contactlensaanmeting begint met een gesprek over je klachten, je werk en je wensen. Daarna meet de specialist je sterkte, de kromming van je hoornvlies en de kwaliteit van je tranenfilm. Je krijgt een proeflens, waarna de specialist beoordeelt hoe de lens op je oog zit en beweegt. Bij de nacontrole wordt gekeken of de lenzen nog goed passen.
Naar de afspraak neem je je huidige bril of lenzen mee en, als je die hebt, een recente oogmeting. Handige vragen zijn: hoe lang mag ik de lens per dag dragen, hoe reinig ik hem en wanneer kom ik terug. Tijdens het aanmeten en controleren let de specialist niet alleen op scherp zicht, maar ook op de gezondheid van je oog. Daarom blijft controle nodig, ook als je geen klachten hebt. Kleine veranderingen aan je oog of aan de lens zie je zelf vaak niet, maar de specialist wel. Zo blijft het dragen op de lange termijn veilig.
Zo houd je je contactlenzen gezond in gebruik
De lens die bij je past, is ook de lens die je goed kunt onderhouden. Bij je keuze horen daarom altijd drie dingen: een vloeistof die geschikt is voor je lensmateriaal, een schone lenshouder met een eigen vervangtermijn en een vaste controleafspraak. Wie die drie regelt bij het aanmeten, voorkomt dat het onderhoud er later bij inschiet.
De vaste hygiëneregels zijn simpel: was je handen voor je een lens aanraakt, gebruik nooit kraanwater op je lenzen of lenshouder, en houd je aan de draag- en vervangtermijn. Er zijn ook rode vlaggen die reden zijn om de lenzen uit te laten, zoals aanhoudende roodheid, pijn, lichtschuwheid of plotseling minder zien. Goede verzorging is geen bijzaak, want onderzoek naar hoornvliesinfecties laat zien dat juist verkeerd lensgebruik een rol speelt bij ernstige oogklachten. Kies daarom bewust de juiste lenzenvloeistof en zoek zo nodig een verkooppunt bij jou in de buurt.
Vraag je contactlensspecialist welk product geschikt is en zoek een verkooppunt bij jou in de buurt.
Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg bij klachten of twijfel je contactlensspecialist, opticien of (oog)arts.
Veelgestelde vragen over contactlenzen kiezen
Kun je contactlenzen kopen zonder dat je ogen zijn opgemeten?
Contactlenzen zijn medische hulpmiddelen die op je oog worden aangepast. Zonder meting is niet bekend of de lens goed op je hoornvlies ligt en of je oog genoeg zuurstof krijgt. Een verkeerd passende lens kan irritatie of schade geven. In Europa vallen contactlenzen onder de regels voor medische hulpmiddelen, en ook de verkoop en distributie ervan zijn aan regels gebonden. Laat je lenzen daarom altijd aanmeten door een contactlensspecialist of optometrist en houd je aan de controleafspraken. Twijfel je over een aanbod zonder meting, kies dan voor een vakprofessional. Zo weet je zeker dat de lens bij je oog past en dat je hem veilig kunt dragen.
Zijn contactlenzen geschikt voor kinderen?
Of lenzen geschikt zijn, beoordeelt de contactlensspecialist of optometrist per kind. Daarbij wegen de reden voor de lens, de hygiëne en de begeleiding thuis mee. Er bestaat geen vaste leeftijdsgrens die voor ieder kind geldt. Sommige kinderen dragen lenzen voor sport, andere om medische redenen. Belangrijk is dat een kind de lenzen zelf of met hulp goed kan in- en uitdoen en de hygiëneregels begrijpt. De specialist legt uit hoe de lenzen worden aangemeten en begeleid, zoals beschreven in de contactlensprocedure, en plant controleafspraken in. Bij twijfel of klachten neem je contact op met de specialist. Zo blijft het dragen van lenzen ook voor kinderen verantwoord.
Kun je contactlenzen dragen bij droge ogen?
Droge ogen sluiten lenzen niet automatisch uit, maar ze vragen extra aandacht voor materiaal, draagduur en vloeistof. Je specialist kijkt naar de kwaliteit van je tranenfilm en past het advies daarop aan. Soms helpt een ander lensmateriaal, een kortere draagtijd of een andere vloeistof. Ook de ruimte waarin je werkt speelt mee, want schermwerk en droge lucht verergeren de klachten. Merk je dat je ogen branden, prikken of vermoeid raken, meld dat dan bij je afspraak. Heb je last van je ogen tijdens het dragen, lees dan wat je het beste kunt doen. Blijven de klachten bestaan, dan is verder onderzoek verstandig.
Mag je contactlenzen dragen tijdens sport?
Veel dragers kiezen lenzen juist voor sport, omdat een bril in de weg zit of beslaat. Lenzen bewegen mee met je ogen en geven een vrij blikveld. Let wel op stof, zweet en het aanraken van je ogen met vuile handen. Was je handen voordat je een lens aanraakt en wrijf niet in je ogen tijdens het sporten. Bij watersport gelden aparte adviezen, omdat water niet steriel is en micro-organismen kan bevatten. Voor stoffige of intensieve sporten kan een daglens praktisch zijn, omdat je hem na afloop weggooit. Vraag je specialist welke oplossing bij jouw sport en je ogen past, zodat je veilig en comfortabel kunt bewegen.
Kun je met contactlenzen zwemmen?
Zwemmen met lenzen wordt afgeraden, of alleen met beschermende maatregelen gedaan, omdat water micro-organismen kan bevatten. Een van die micro-organismen is de acanthamoeba, die een ernstige hoornvliesontsteking kan veroorzaken. Deze parasiet zit onder meer in kraanwater, zwembaden, meren en zee. Komt hij via je lens of lenshouder in je oog, dan kan dat langdurige klachten geven. Onderzoek naar hoornvliesinfecties bevestigt dat lensdragers hierbij extra risico lopen. Draag daarom bij voorkeur geen lenzen in het water, of gebruik een goed afsluitende zwembril. Doe je lenzen na het zwemmen uit en bespreek met je opticien wat in jouw situatie verantwoord is.
Hoe lang duurt het wennen aan nieuwe contactlenzen?
Wennen verschilt per persoon en per lenstype. Bij zachte daglenzen gaat het vaak snel, terwijl multifocale en vormstabiele lenzen meestal meer tijd vragen. Je hersenen moeten aan het nieuwe beeld wennen en je ogen aan het gevoel van de lens. Je specialist geeft aan wat in jouw situatie normaal is en wanneer je terugkomt voor controle. Houd je aan de opbouw die je krijgt, bijvoorbeeld het aantal uren per dag. Pijn, aanhoudende roodheid of afnemend zicht horen niet bij gewenning. Merk je die, doe de lens dan uit en neem contact op met je contactlensspecialist. Zo voorkom je dat een klein probleem groter wordt.
Wat doe je als een nieuwe lens niet comfortabel zit?
Haal de lens eruit als hij pijn doet, prikt of het zicht wazig maakt. Blijf niet doordragen in de hoop dat het vanzelf went, want dat kan klachten verergeren. Controleer of de lens niet beschadigd of binnenstebuiten zit en of er geen vuil op zit. Blijft het ongemak, laat de lens dan uit en neem contact op met je contactlensspecialist. Neem de lens en de verpakking mee naar de afspraak, zodat de specialist het lensnummer en de vervaldatum kan controleren. Bij pijn, sterke roodheid of plotseling minder zien is snel contact opnemen belangrijk. Twijfel je over wat je het beste kunt doen, lees dan de uitleg over klachten of bel je specialist.
Kun je gekleurde lenzen zonder sterkte gewoon kiezen?
Ook lenzen zonder sterkte liggen op je hoornvlies en vragen dus dezelfde zorg en hygiëne als lenzen met sterkte. Ze zijn geen make-up, maar een medisch hulpmiddel. In Nederland is er een beroepsrichtlijn voor cosmetische contactlenzen, waarin staat hoe deze lenzen worden aangemeten en begeleid. Een verkeerd passende of slecht verzorgde kleurlens kan irritatie of een infectie geven. Laat gekleurde lenzen daarom via een vakprofessional aanmeten en koop ze niet zomaar online of op een markt. Vraag om uitleg over inzetten, uitnemen, reinigen en de draagtijd. Zo houd je het effect dat je wilt, zonder je ogen onnodig te belasten.
Kun je overstappen van een bril op contactlenzen bij een hoge sterkte?
Ook bij hogere sterktes zijn lenzen vaak mogelijk, maar het beschikbare sterktebereik verschilt per lensserie. Je specialist kijkt welke serie jouw sterkte en eventuele cilinder dekt. Soms is een vormstabiele lens dan een betere optie, omdat die een scherper beeld kan geven bij een sterke of onregelmatige afwijking. De overstap van bril naar lens vraagt een aanmeting, een proeflens en meestal een korte gewenningsperiode. Merk je verschil in scherpte of diepte, bespreek dat dan bij de controle. Verwacht niet dat elke lens exact hetzelfde beeld geeft als je bril. Je specialist zoekt samen met jou naar de lens die je sterkte goed corrigeert en prettig zit.
Hoe vaak moet je op controle bij je contactlensspecialist?
De controlefrequentie hangt af van je lenstype, je ogen en je draagpatroon, en je specialist spreekt die met je af. Nieuwe dragers komen vaak eerder terug dan mensen die al jaren dezelfde lens dragen. Bij de controle kijkt de specialist of de lens nog goed zit, of je ogen gezond blijven en of de sterkte nog klopt. Ga ook tussentijds langs bij klachten of veranderend zicht, ook als je afspraak nog niet gepland stond. Een lens die goed voelt, kan toch aanpassing nodig hebben, bijvoorbeeld als je ogen droger worden. Houd je aan de afspraken die je krijgt, want juist die controles houden het dragen van lenzen veilig.
