- Lenzenvloeistof kiezen begint bij je lenstype, niet bij de fles die het meest opvalt.
- Een alles-in-één vloeistof reinigt, spoelt, desinfecteert en bewaart zachte lenzen in één product.
- Een peroxidesysteem desinfecteert met waterstofperoxide en vraagt een volledige neutralisatietijd voordat de lens weer op mag.
- Vormstabiele lenzen hebben eigen reinigers en bewaarvloeistoffen, en saline is alleen om af te spoelen.
- Kraanwater is nooit een alternatief, en bij twijfel vraag je je contactlensspecialist welke vloeistof bij jouw lenzen hoort.
Lenzenvloeistof kiezen lijkt een kwestie van smaak, maar het is vooral een kwestie van het juiste product bij het juiste lenstype. Voor het schap of in een webshop lijken de flessen sterk op elkaar. Toch zit het verschil niet in de kleur van de verpakking, maar in wat de vloeistof doet en voor welke lens ze is gemaakt. Een vloeistof voor zachte lenzen past niet zomaar bij harde lenzen, en saline vervangt geen desinfectie. In dit artikel lees je welke soorten er zijn en waarop je let bij het kiezen. Wil je eerst weten wat zo’n vloeistof precies doet, lees dan de uitlegpagina over wat lenzenvloeistof precies is. Die pagina legt de functie uit; deze blog helpt je kiezen.
Welke soorten lenzenvloeistof zijn er?
Lenzenvloeistoffen zijn er in een paar soorten. Een alles-in-één vloeistof reinigt, spoelt, desinfecteert en bewaart zachte lenzen in één product. Een peroxidesysteem desinfecteert met waterstofperoxide die daarna wordt geneutraliseerd. Voor vormstabiele lenzen bestaan aparte reinigers en bewaarvloeistoffen. Saline is een zoutoplossing om af te spoelen en desinfecteert niet. Welke soort je nodig hebt, hangt af van je lenstype.
Kort samengevat heeft elke soort een eigen functie. De alles-in-één vloeistof is het meest gebruikt bij zachte lenzen. Het peroxidesysteem is er voor wie extra desinfectie of minder hulpstoffen wil. De producten voor vormstabiele lenzen horen bij harde lenzen, en saline is puur om te spoelen. De contactlensverzorging volgens de optometristen benadrukt dat hygiëne en het juiste product samengaan. Twijfel je welke soort bij je lens hoort, dan is dat precies de vraag die je aan je specialist stelt.
Wanneer kies je een alles-in-één lenzenvloeistof?
Een alles-in-één vloeistof is de gebruikelijke keuze bij zachte lenzen, zoals maandlenzen. Je reinigt de lens door hem met de vloeistof in je handpalm te wrijven, spoelt hem na en legt hem in verse vloeistof in de lenshouder. Dat maakt het onderhoud eenvoudig. Kijk op de verpakking of de vloeistof geschikt is voor het materiaal van jouw lenzen.
De volgorde van de stappen is belangrijk. Eerst wrijven, dan naspoelen, dan bewaren in verse vloeistof. De reinigingsstappen bij lensverzorging laten zien waarom je de wrijfstap niet overslaat: mechanisch wrijven maakt aanslag los die spoelen alleen laat zitten. Sla die stap dus niet over omdat de lens er schoon uitziet. Kies je vloeistof uit de alles-in-één vloeistoffen voor zachte lenzen, let dan op de geschiktheid voor je lensmateriaal, die op de verpakking staat.
Reageer je gevoelig op conserveermiddelen, dan is de Regard alles-in-een vloeistof van Avizor een optie om met je specialist te bespreken. Deze vloeistof desinfecteert met een OxyChlorite-complex dat in het oog uiteenvalt in water, zout en zuurstof, waardoor er geen conserveermiddel in het oog achterblijft. Hij is geschikt voor alle zachte lenzen, ook silicone hydrogel, en er is een reisverpakking van 100 ml naast de flessen van 355 ml.
Wanneer is een peroxidevloeistof de betere keuze?
Een peroxidesysteem is een optie als je klachten houdt bij een alles-in-één vloeistof of gevoelig reageert op bestanddelen daarvan. Peroxide desinfecteert en wordt daarna in de bijgeleverde houder geneutraliseerd. Je moet de volledige neutralisatietijd afwachten, want niet-geneutraliseerde peroxide hoort niet in het oog. Je contactlensspecialist bepaalt of een peroxidesysteem bij jouw lenzen en ogen past. Volg altijd de gebruiksaanwijzing van de fabrikant.
In het dagelijks gebruik vraagt een peroxidesysteem iets meer discipline. Je gebruikt altijd de eigen houder, vult die met verse vloeistof en wacht de volle neutralisatietijd af voordat de lens op het oog mag. Dat betekent vooruit plannen, want de lens is niet meteen klaar voor gebruik. Voor wie vaak haast heeft, is dat een aandachtspunt. Voor wie gevoelig reageert op hulpstoffen, weegt het voordeel van de eenvoudige vloeistof na neutralisatie juist zwaarder. Je specialist helpt je die afweging maken.
Hoe dat in de praktijk werkt, zie je aan het Ever Clean Plus peroxide-systeem: je doet één neutralisatietablet bij de vloeistof en de lens is na twee uur klaar voor gebruik. Dat systeem werkt zonder conserveermiddelen en is geschikt voor zachte, vormstabiele en scleralenzen, en ook voor nachtlenzen. Draag je ’s ochtends je lenzen, zet de cyclus dan de avond ervoor op tijd in gang.
Welke lenzenvloeistof past bij vormstabiele lenzen?
Vormstabiele lenzen, ook harde lenzen genoemd, vragen een eigen onderhoud. Meestal gebruik je een aparte reiniger voor het oppervlak en daarnaast een vloeistof om de lens te bewaren. Saline gebruik je om af te spoelen, niet om te desinfecteren. Vloeistoffen voor zachte lenzen zijn niet automatisch geschikt voor vormstabiele lenzen. Vraag je specialist welke combinatie bij jouw lenzen hoort.
Het helpt om drie functies uit elkaar te houden: reinigen, bewaren en afspoelen. Reinigen haalt aanslag van het oppervlak, bewaren houdt de lens tussen het dragen door schoon en vochtig, en afspoelen doe je met salines om af te spoelen. De vloeistoffen voor vormstabiele lenzen zijn afgestemd op het hardere materiaal. Gebruik geen product voor zachte lenzen op een harde lens, tenzij de fabrikant dat toestaat. Zo houd je de lens schoon zonder het oppervlak te beschadigen.
Welke lenzenvloeistof past bij gevoelige of droge ogen?
Bij droge of gevoelige ogen kijkt je specialist naar de samenstelling van de vloeistof en naar je tranenfilm. Sommige dragers verdragen een vloeistof met andere hulpstoffen beter. Een peroxidesysteem kan een alternatief zijn. Droge ogen komen ook door je omgeving en je draagduur, dus alleen een andere vloeistof lost niet altijd alles op. Blijven de klachten, ga dan naar je opticien.
Denk bij droge ogen ook aan schermwerk, droge lucht en een lange draagtijd. Die factoren spelen mee, los van welke vloeistof je gebruikt. Een andere vloeistof kan helpen, maar is niet altijd de hele oplossing. Verwar lenzenvloeistof ook niet met oogdruppels: vloeistof is voor de lens, druppels zijn voor het oog. Merk je aanhoudende klachten, lees dan wat je het beste kunt doen en bespreek het bij je afspraak. Zo pak je de oorzaak aan in plaats van alleen het symptoom.
Waarom is kraanwater geen alternatief voor lenzenvloeistof?
Kraanwater is geen lenzenvloeistof. Het is niet steriel en kan micro-organismen bevatten, waaronder de amoebe Acanthamoeba. Die kan een ernstige hoornvliesontsteking veroorzaken. Water desinfecteert de lens niet en verwijdert ook geen aanslag. Gebruik daarom nooit kraanwater, gedistilleerd water, speeksel of afwasmiddel voor je lenzen of je lenshouder. Spoel de lenshouder af met verse lenzenvloeistof volgens het advies van je specialist.
De amoebe Acanthamoeba zit onder meer in kraanwater en kan langdurige oogklachten geven. Ook onderzoek naar hoornvliesinfecties laat zien dat water en verkeerd lensonderhoud een rol spelen bij ernstige klachten. Zit je onderweg zonder vloeistof, gebruik dan geen noodoplossing met water: draag de lenzen niet en zet ze pas weer op met verse vloeistof. Waarom water en afwasmiddel echt niet kunnen, lees je in de blog over lenzen schoonmaken met water.
Hoe lang mag een lens in de vloeistof blijven staan?
Heb je een vloeistof gekozen, dan hoort daar een tweede vraag bij: hoe lang mag de lens erin blijven liggen? Die termijn verschilt per product en staat in de bijsluiter, niet in een algemene vuistregel. In de blog over hoe lang je lenzen kunt bewaren in vloeistof lees je hoe dat werkt bij een alles-in-één vloeistof en bij een peroxidesysteem, en wat je doet als een lens te lang heeft gestaan.
Zo bespreek je de keuze voor lenzenvloeistof met je opticien
Je hoeft de keuze niet alleen te maken. Neem naar je afspraak mee welke vloeistof je nu gebruikt, hoe je lenzen aan het eind van de dag voelen en of je klachten hebt die terugkomen. Vraag daarna drie dingen: welke vloeistof past bij mijn lensmateriaal, hoe lang mag een geopende fles mee, en welke lenshouder hoort erbij.
Die korte voorbereiding maakt de controle een stuk gerichter. Je specialist kijkt naar je lens, je ogen en je gebruik, en adviseert daarop de vloeistof. Vraag je contactlensspecialist welk product geschikt is en zoek zo nodig een verkooppunt in de buurt. Zo rond je de keuze af bij iemand die je ogen kent, in plaats van bij de fles die toevallig het meest opvalt.
Wil je je alvast inlezen op wat er te kiezen valt, bekijk dan het volledige aanbod contactlensverzorging. Zoek je gericht een conserveermiddelvrije vloeistof voor zachte lenzen, begin dan bij de Regard alles-in-een vloeistof; wil je een peroxidecyclus, dan is het Ever Clean Plus peroxide-systeem het bekendste voorbeeld. Met die twee namen op zak wordt het gesprek bij de balie een stuk concreter.
Veelgestelde vragen over lenzenvloeistof kiezen
Kun je verschillende merken lenzenvloeistof door elkaar gebruiken?
Elke vloeistof heeft een eigen samenstelling en een eigen gebruiksaanwijzing, dus mengen of afwisselen kan de werking verstoren. Werk daarom met één systeem per lens en stap alleen over op advies van je specialist. Gooi bij een overstap de oude vloeistof niet in de nieuwe houder, maar begin met een schone houder en verse vloeistof. Het door elkaar gebruiken van producten maakt het ook onoverzichtelijk, waardoor je makkelijker een stap vergeet. Als een vloeistof niet goed bevalt, is dat een reden om het bij je opticien te bespreken en niet om zelf te gaan combineren. Zo houd je de reiniging en desinfectie betrouwbaar.
Hoe lang kun je een geopende fles lenzenvloeistof gebruiken?
Op de verpakking staat zowel een uiterste gebruiksdatum als een termijn na openen. Die twee zijn niet hetzelfde, en de kortste geldt. De verplichte gebruiksinformatie bij een medisch hulpmiddel vermeldt beide. Schrijf de datum van openen op de fles, zodat je het niet hoeft te schatten. Een fles die te lang open is, kan minder betrouwbaar desinfecteren, ook al ziet de vloeistof er nog goed uit. Gebruik de vloeistof dus niet langer dan de opgegeven termijn na openen. Twijfel je, kies dan voor een nieuwe fles; dat is veiliger dan doorgebruiken. Bewaar de fles verder volgens de aanwijzingen op de verpakking.
Moet je de lens wrijven of is spoelen genoeg?
Bij veel vloeistoffen hoort een wrijfstap, omdat mechanisch wrijven aanslag losmaakt die spoelen alleen laat zitten. Wat voor jouw vloeistof geldt, staat in de gebruiksaanwijzing. Sla de stap niet over omdat de lens er schoon uitziet, want vet- en eiwitaanslag is met het blote oog niet altijd zichtbaar. Wrijf de lens voorzichtig in je schone handpalm met een paar druppels vloeistof en spoel hem daarna na. Doe dit rustig, zodat je de lens niet beschadigt. De wrijfstap is een van de eenvoudigste manieren om je lens echt schoon te krijgen. Vraag bij twijfel je specialist om het even voor te doen.
Mag je de vloeistof in de lenshouder hergebruiken?
Nee. Gebruikte bewaarvloeistof is niet meer betrouwbaar en bevat resten van de lens en eventuele micro-organismen. Leeg de houder na elk gebruik en vul hem met verse vloeistof. Bijvullen op oude vloeistof, ook wel “topping off” genoemd, is geen alternatief en vermindert de desinfectie. Spoel de houder na gebruik met verse vloeistof en laat hem drogen zoals je specialist adviseert. Een schone, droge houder met verse vloeistof is een van de belangrijkste gewoonten voor gezonde ogen. Kost het bijvullen je minder moeite dan verversen, bedenk dan dat je juist met dat gemak de bescherming weggooit. Doe het daarom elke keer met verse vloeistof.
Kun je lenzenvloeistof in je oog druppelen?
Lenzenvloeistof is bedoeld voor de lens, niet voor het oog, tenzij de fabrikant dat expliciet vermeldt. Peroxidevloeistof mag voor de neutralisatie nooit in het oog komen, omdat ze dan bijtend is. Gebruik voor een droog of vermoeid gevoel een product dat daarvoor is bedoeld, zoals geschikte oogdruppels, en vraag advies aan je opticien. Het idee dat vloeistof en druppels uitwisselbaar zijn, klopt niet: ze hebben een andere samenstelling en een ander doel. Gebruik dus niet snel een scheutje bewaarvloeistof in je oog omdat het toevallig bij de hand is. Bij aanhoudende droogheid of irritatie is het beter om de oorzaak te laten beoordelen dan zelf te druppelen.
Wat is het verschil tussen lenzenvloeistof en oogdruppels?
Lenzenvloeistof reinigt, desinfecteert en bewaart de lens. Oogdruppels zijn bedoeld voor het oog, bijvoorbeeld bij een droog gevoel. De twee zijn niet uitwisselbaar, ook niet kortdurend. Lenzenvloeistof komt in aanraking met de lens en de houder; oogdruppels komen in het oog. Sommige druppels zijn geschikt om te gebruiken terwijl je lenzen draagt, andere niet, en dat staat op de verpakking. Gebruik dus het juiste product voor het juiste doel. Twijfel je welke druppels bij jouw lenzen passen, vraag dat dan bij het aanmeten of bij een controle. Zo voorkom je dat je een product gebruikt dat niet bij je lens of je klacht hoort.
Hoe bewaar je een fles lenzenvloeistof?
Bewaar de fles gesloten en volgens de aanwijzingen op de verpakking, zonder de tuit aan te raken. Zo blijft de vloeistof steriel tot je hem gebruikt. Raak je met de tuit je vingers, de lens of de rand van de houder aan, dan kunnen er micro-organismen in de fles komen. Een fles die is omgevallen en opengegaan, of waarvan de tuit vuil is geworden, gebruik je niet meer voor je lenzen. Zet de fles op een vaste, schone plek en buiten bereik van kinderen. Controleer af en toe de houdbaarheidsdatum en de termijn na openen. Met deze eenvoudige gewoonten houd je de vloeistof betrouwbaar tot de laatste toepassing.
Wat doe je als je geen lenzenvloeistof bij je hebt?
Gebruik geen water, saline zonder desinfectie of een andere noodoplossing om lenzen te bewaren. Water is niet steriel en kan micro-organismen bevatten. Draag de lenzen dan niet en zet ze pas weer op als je verse vloeistof hebt. Bij daglenzen is dit eenvoudig: gooi ze weg en gebruik een nieuw paar. Bij maandlenzen is het lastiger, dus neem daarom altijd een kleine fles vloeistof en een tweede houder mee op reis. Kom je toch zonder te zitten, kies dan liever voor je bril dan voor een noodoplossing. Zo voorkom je dat je je ogen onnodig blootstelt aan een risico dat makkelijk te vermijden is.
Hoe vaak moet je de lenshouder vervangen?
De lenshouder heeft een eigen vervangtermijn, die op de verpakking of in de gebruiksaanwijzing staat. Spoel de houder na gebruik met verse vloeistof en laat hem drogen zoals je specialist adviseert. Een houder die beschadigd, verkleurd of aangeslagen is, vervang je eerder. In de houder kan zich met de tijd een laagje vormen waarin micro-organismen zich makkelijker houden, ook als je hem netjes gebruikt. Daarom hoort het periodiek vervangen bij goed onderhoud. Bewaar een reservehouder, zodat je er altijd een schone hebt. Vraag bij het aanmeten hoe vaak vervangen in jouw situatie verstandig is, want dat kan per lens en gebruik verschillen. Zo blijft ook de houder onderdeel van je hygiëne.
Gebruik je voor gekleurde lenzen zonder sterkte dezelfde vloeistof?
Ook lenzen zonder sterkte liggen op je oog en hebben dus dezelfde reiniging en desinfectie nodig. Welke vloeistof past, hangt af van het lensmateriaal, en dat vraag je bij het aanmeten. In Nederland bestaat een beroepsrichtlijn voor cosmetische contactlenzen die de begeleiding beschrijft. Gekleurde lenzen zijn geen make-up, maar een medisch hulpmiddel dat op je hoornvlies ligt. Behandel ze dus met dezelfde zorg als lenzen met sterkte: schone handen, de juiste vloeistof en een vaste vervangtermijn. Koop ze niet zomaar online of op een markt, maar laat ze aanmeten door een vakprofessional. Zo weet je zeker welke vloeistof bij het materiaal hoort en hoe je de lenzen veilig verzorgt.
