Cilinder (CYL)

CYL, cilinderwaarde, astigmatisme waarde, cilinder sterkte, cilindercorrectie, astigmatisme correctie
Cilinder (CYL) is de waarde op je recept die aangeeft hoeveel astigmatisme je hebt. Het getal staat in dioptriën en beschrijft de sterkte van de cilindrische correctie die nodig is om het hoornvlies- of lensvervormingseffect te compenseren.

Wat is Cilinder (CYL)?

Cilinder, vaak afgekort als CYL, is een getal op je oogmeetrecept dat aangeeft hoeveel astigmatisme je hebt. Astigmatisme ontstaat wanneer je hoornvlies of ooglens niet perfect rond is, maar eerder ovaal of rugbybalvormig. Daardoor valt het licht op meerdere punten in je oog, in plaats van op één scherp punt op het netvlies, wat zorgt voor wazig of vertekend zicht.

De cilinderwaarde staat altijd in dioptriën en heeft meestal een minteken ervoor, bijvoorbeeld -0,75 of -1,50. Hoe hoger het getal (in absolute zin), hoe sterker de cilindrische correctie die je nodig hebt. Sommige mensen hebben geen cilinder op hun recept, anderen hebben een lichte tot sterke waarde. De cilinder werkt samen met de as (axis), die aangeeft in welke richting de correctie moet worden toegepast.

Je vindt de cilinderwaarde op je contactlens- of brillenrecept, naast de sfeer (SPH) en de as. Bij contactlenzen die astigmatisme corrigeren, noemen we deze torische lenzen. Niet alle lenzen hebben een cilinderwaarde; alleen mensen met astigmatisme krijgen een CYL-waarde voorgeschreven.

Goed om te weten

Wanneer heb je een cilinderwaarde nodig?

Je krijgt een cilinderwaarde op je recept als je opticien of oogarts tijdens de oogmeting astigmatisme vaststelt. Dat kan al bij een kleine afwijking, maar ook bij een sterkere vervormingsfout. Zonder cilindrische correctie blijft je zicht wazig, vooral bij details, letters of lijnen.

Cilinder bij contactlenzen

Als je astigmatisme hebt en contactlenzen wilt dragen, heb je torische lenzen nodig. Deze lenzen hebben naast de sfeer ook een cilinder- en aswaarde. Bij SMEYEL vind je contactlenzen voor astigmatisme in verschillende sterktes en merken. Let er altijd op dat je de exacte CYL- en aswaarde van je recept bestelt, omdat zelfs een klein verschil invloed heeft op je zicht.

Verschil tussen cilinder op bril- en lensrecept

De cilinderwaarde op een brillenrecept kan iets anders zijn dan die op een contactlensrecept, vooral bij hogere sterktes. Dat komt doordat een bril verder van je oog zit dan een contactlens. Je opticien of optometrist rekent dit om, dus gebruik altijd het juiste recept voor het juiste product.

Geen cilinder betekent geen astigmatisme

Staat er geen CYL-waarde op je recept, of staat er 0,00 of een streepje? Dan heb je geen astigmatisme en heb je geen cilindrische correctie nodig. Je kunt dan gewone sferische lenzen of brillenglazen gebruiken.

Veelgestelde vragen

Bijna alle cilinderwaarden hebben een minteken, bijvoorbeeld -0,75 of -2,25. Dat is de standaardnotatie voor astigmatisme en geeft aan dat de correctie 'negatief cilindrisch' is. Soms zie je een plusteken bij oude recepten of in andere landen, maar in Nederland werken we vrijwel altijd met een min. Je opticien of optometrist weet welke notatie op jouw recept staat.

Dat hangt af van de sterkte van je astigmatisme. Bij een hele lichte cilinderwaarde (bijvoorbeeld -0,25 of -0,50) kan het zijn dat je opticien vindt dat gewone sferische lenzen voldoende zijn. Bij een hogere waarde is het beter om torische lenzen te gebruiken, omdat je anders wazig blijft zien. Bespreek het altijd met je opticien of optometrist.

Een contactlens zit direct op je oog, een bril zit ongeveer 12 millimeter ervoor. Bij hogere sterktes moet de cilinderwaarde (en ook de sfeer) daarom worden omgerekend. Je opticien of optometrist doet die berekening en schrijft voor elk product het juiste recept uit. Gebruik dus altijd het contactlensrecept voor je lenzen en het brillenrecept voor je bril.

De cilinderwaarde wordt bepaald tijdens een oogmeting bij je opticien, optometrist of oogarts. Zij meten de vorm van je hoornvlies en testen met proefglazen of -lenzen welke sterkte je het scherpste zicht geeft. Je kunt de waarde niet zelf bepalen; je hebt altijd een actueel recept nodig om de juiste lenzen of bril te bestellen.

Auteur & updates

Auteur: Mv-support
Publicatiedatum: 13-07-2026
Laatste update: 13-07-2026