- Was en droog je handen voordat je een lens aanraakt.
- Controleer bij een zachte lens of hij niet binnenstebuiten zit.
- Kijk in de spiegel, houd je oogleden met beide handen open en zet de lens rustig op je oog.
- Knipper daarna een paar keer, zodat de lens zichzelf centreert.
- Voelt de lens na knipperen nog steeds niet prettig, haal hem er dan uit en controleer hem.
Lenzen indoen voelt de eerste keren onhandig, maar het is een handeling van vijf vaste stappen. De meeste beginnersproblemen komen van een lens die binnenstebuiten zit of van te veel spanning in je oogleden, en dat los je op met rust en een goede volgorde. In deze blog behandelen we zachte en vormstabiele lenzen apart, want ze gaan net iets anders in. De lenscontrole vooraf is daarbij de belangrijkste stap. Blijft je oog geirriteerd, stop dan en controleer de lens of laat je oog beoordelen. Je specialist kijkt de eerste keer met je mee tijdens de instructie, en het gewenningstempo verschilt per persoon: de een heeft het na een dag onder de knie, de ander na een paar weken.
Hoe bereid je je voor op het indoen van lenzen?
Was je handen met zeep en droog ze met een pluisvrije handdoek. Ga voor een spiegel staan met genoeg licht. Zet de lenshouder of het blisterpakje binnen handbereik en doe altijd eerst hetzelfde oog. Zorg dat je nagels je oog niet raken. Werk boven een schone ondergrond, zodat je een lens die valt terugvindt en niet in de afvoer verliest.
Zet klaar: schone, droge handen, een pluisvrije handdoek, je lens in de houder of blister en een spiegel op ooghoogte. Een lensmatje op de wastafel dekt de afvoer af en vangt een lens op die van je vinger glijdt. Goede handhygiene is de basis: raak je tussendoor iets aan, was dan opnieuw je handen voordat je de lens weer vastpakt.
Hoe controleer je de lens voordat je hem inzet?
Leg de zachte lens op je vingertop en kijk van de zijkant. Staat de rand recht omhoog als een halve bol, dan zit de lens goed. Buigt de rand naar buiten, dan zit hij binnenstebuiten en draai je hem om. Kijk ook of de lens heel is en of er geen vuil op zit. Een beschadigde lens gebruik je niet meer.
Een omgekeerde lens voelt onprettig en zit minder stabiel, omdat de kromming dan niet aansluit op je hoornvlies. Wil je begrijpen waarom de vorm van de lens zo nauw luistert, lees dan hoe een contactlens werkt. Een vormstabiele lens kan door zijn stevige vorm niet binnenstebuiten zitten, maar controleer die wel op vuil en beschadiging. Zet je de lens terug na bewaren, kijk dan ook bij lenzen bewaren in vloeistof hoe lang een lens goed blijft. De randvorm verschilt per lensontwerp en staat in de fabrikantdocumentatie.
Hoe doe je zachte lenzen in?
Leg de lens op je wijsvinger. Trek met de middelvinger van dezelfde hand je onderste ooglid naar beneden en houd met je andere hand je bovenste ooglid omhoog. Kijk recht vooruit of iets naar boven en breng de lens rustig naar je oog. Laat eerst je onderste ooglid los en knipper daarna een paar keer. De lens centreert zichzelf op je hoornvlies.
Stap voor stap: 1) leg de gecontroleerde lens op je wijsvinger, controlepunt: de lens ligt als een kommetje. 2) trek je onderooglid naar beneden, controlepunt: je onderrand is vrij. 3) houd je bovenooglid omhoog, controlepunt: je kunt niet knipperen. 4) breng de lens rustig naar je oog, controlepunt: de lens raakt je oog. 5) laat je oogleden los en knipper, controlepunt: het beeld wordt scherp. Adem rustig door en knijp je oog niet dicht. Voel je na het knipperen klachten, kijk dan bij klachten bij contactlenzen wat je doet.
Hoe doe je vormstabiele lenzen in?
Een vormstabiele lens is kleiner en houdt zijn vorm. Zet de lens op je wijsvinger, houd beide oogleden goed open en plaats de lens midden op je hoornvlies. Sommige dragers gebruiken daarbij een druppel steriele saline of een insertievloeistof, als hun specialist dat heeft geadviseerd voor die lens. Knipper daarna rustig. Zit de lens naast het midden, kijk dan de andere kant op en knipper opnieuw.
Een insertievloeistof is een vloeistof die je in de holte van een vormstabiele of sclerale lens doet voordat je hem inzet. Of dat bij jouw lens hoort, en of je daarvoor steriele saline of een specifieke vloeistof gebruikt, bepaalt je specialist op basis van de fabrikantdocumentatie. Gebruik dus geen middel op eigen initiatief; laat de omgang met je lens de eerste keer voordoen door je contactlensspecialist.
Hoe houd je je oogleden open en centreer je de lens?
Gebruik twee handen. Houd met je vrije hand je bovenste ooglid tegen de rand van je oogkas en trek met je middelvinger je onderste ooglid naar beneden. Zo kun je niet knipperen op het moment dat de lens je oog raakt. Zit de lens naast het midden, sluit dan je oog even en kijk daarna langzaam naar de andere kant. Knipperen brengt de lens meestal terug op zijn plek.
Blijf je van reflex knipperen, houd je oogleden dan iets steviger vast tegen de rand van je oogkas en kijk net iets naar boven, weg van je vinger. Zo verklein je de knipperreflex. Een lens die na een paar keer knipperen niet centreert, kan vuil of beschadigd zijn of verkeerd om zitten: haal hem eruit en controleer hem opnieuw. Aanhoudende irritatie en klachten zijn een reden om te stoppen en de lens te bekijken.
Wat doe je als de lens niet prettig voelt?
Knipper eerst een paar keer, want vaak zit er alleen een luchtbelletje of een klein beetje vuil onder de lens. Blijft het onprettig, haal de lens er dan uit en controleer hem op vuil, beschadiging en de juiste kant. Spoel hem af volgens de instructie van je lensvloeistof en zet hem opnieuw in. Bij pijn, roodheid, wazig zicht of lichtgevoeligheid laat je de lens uit en neem je contact op met je opticien of oogarts.
De handeling van het uitnemen zelf lees je stap voor stap in de blog lenzen uitdoen stap voor stap. Gebruik nooit kraanwater om een lens af te spoelen, want water kan micro-organismen bevatten, zoals het RIVM beschrijft. Voor bevochtigende druppels en andere producten die de specialist kan adviseren, kijk je in de categorie oogverzorging voor lensdragers.
Lenzen indoen en make-up
De volgorde tussen lenzen en make-up verschilt per product en per persoon, dus stem die af met je specialist. Als algemene lijn geldt dat losse deeltjes en vette resten op een lens hinderlijk zijn, waardoor veel dragers de lenzen inzetten voordat ze make-up aanbrengen en de make-up pas verwijderen nadat de lenzen eruit zijn.
Was je handen opnieuw nadat je make-up hebt aangebracht en voordat je een lens aanraakt, zodat er geen product op de lens komt. Krijg je toch irritatie of het gevoel van iets in je oog, doe dan eerst de lens uit voordat je verder gaat. Vermijd producten die makkelijk in je oog terechtkomen als je merkt dat ze klachten geven, en bespreek aandachtspunten bij make-up met je optometrist of contactlensspecialist.
Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg bij klachten of twijfel je contactlensspecialist, opticien of (oog)arts.
Voor de drager: vraag je contactlensspecialist welk product geschikt is en zoek een verkooppunt voor aanmeten en instructie. Voor de praktijk: vraag productinformatie aan voor de lenzen, saline en accessoires die je bij de instructie gebruikt. Contactlenzen en vloeistoffen zijn medische hulpmiddelen; neem contact op met SMEYEL of log in om zakelijk te bestellen.
Veelgestelde vragen over lenzen indoen
Hoe lang duurt het voor lenzen indoen makkelijk gaat?
Dat verschilt per persoon en gaat vaak binnen enkele dagen tot weken beter. De eerste keren kost het meestal wat moeite om je knipperreflex onder controle te houden en de lens rustig te plaatsen, maar met een vaste volgorde wordt dat snel makkelijker. Je contactlensspecialist kijkt bij de eerste instructie mee, doet de stappen voor en bepaalt of je extra begeleiding nodig hebt. Oefen in alle rust en op een vast moment van de dag. Lukt het na de instructie thuis toch niet, maak dan een vervolgafspraak in plaats van te blijven forceren. Iedereen leert dit in zijn eigen tempo.
Wat doe je als je lens dubbelklapt op je vinger?
Leg de lens in je handpalm met een beetje lensvloeistof en beweeg hem voorzichtig open met een schone vingertop. Een zachte lens klapt makkelijk dubbel als je vinger of de lens te nat is, of als je hem te snel oppakt. Gebruik geen nagels om de lens los te wrikken en gebruik geen water. Is de lens weer open en heel, controleer dan of hij niet binnenstebuiten zit en zet hem in. Zie je een scheurtje of beschadiging, gebruik de lens dan niet meer en pak een nieuwe. Droog je vingertop iets af voor je het opnieuw probeert.
Mag je een lens indoen met een druppel oogdruppel erop?
Alleen als je specialist dat voor jouw lens en die specifieke druppel heeft geadviseerd. Niet elke oogdruppel is bedoeld om samen met een contactlens te gebruiken; sommige druppels kunnen de lens beinvloeden of horen juist zonder lens gebruikt te worden. Voor het bevochtigen bij het inzetten gebruiken sommige dragers steriele saline of een insertievloeistof, maar ook dat hoort bij de instructie van de specialist. Kies zo’n product dus niet zelf en lees altijd de gebruiksaanwijzing. Twijfel je, overleg dan met je contactlensspecialist welke druppel bij jouw lens past.
Waarom prikt een nieuwe lens soms de eerste minuten?
Je oog moet aan de lens wennen en je tranenfilm verdeelt zich pas goed na een paar keer knipperen. Een licht, kortdurend gevoel bij het inzetten is daarom niet ongewoon, zeker bij een nieuwe lens of aan het begin van het dragen. Knipper rustig een paar keer en geef het even de tijd. Blijft het prikken, dan kan er vuil of een luchtbelletje onder de lens zitten, of zit de lens binnenstebuiten. Haal de lens er dan uit, controleer en spoel hem volgens de voorschriften en zet hem opnieuw in. Houdt het prikken aan of komt er pijn bij, laat de lens dan uit.
Wat doe je als je niet weet welke lens links of rechts is?
Doe altijd eerst hetzelfde oog en houd die volgorde elke keer vast, dan weet je zeker welke lens waar hoort. Bewaar je lenzen in een houder met een duidelijk gemarkeerd L- en R-vakje, en vul altijd meteen de goede kant. Heb je verschillende sterktes links en rechts en weet je niet meer welke lens welke is, gok dan niet: een verkeerde sterkte geeft onscherp of vermoeiend zicht. Overleg in dat geval met je specialist, of gebruik nieuwe lenzen als je daglenzen draagt. Een vaste routine voorkomt dit probleem grotendeels.
Kun je lenzen indoen met kunstnagels?
Ja, maar werk met de zijkanten en de vlakke delen van je vingers in plaats van met de punten, en houd de nagels bij je oog vandaan. Lange of kunstnagels maken het lastiger om de lens goed vast te pakken en te plaatsen zonder je oog te raken. Een hulpmiddel, zoals een pincet met zachte tip dat voor lenzen is bedoeld, kan helpen, maar of dat bij jou en jouw lens past bepaalt je specialist. Oefen rustig en werk boven een lensmatje. Merk je dat je met je nagels toch te dicht bij je oog komt, bespreek dan een geschikt hulpmiddel met je contactlensspecialist.
Vanaf welke leeftijd kan een kind zelf lenzen inzetten?
Daar is geen vast moment voor. De contactlensspecialist beoordeelt de motoriek van het kind, hoe zorgvuldig het met de hygiene omgaat en welke begeleiding thuis mogelijk is. Sommige kinderen kunnen dit vrij jong onder toezicht, andere later. De specialist doet de stappen voor, oefent samen met het kind en betrekt de ouders, zodat er thuis kan worden meegekeken. Het gaat niet alleen om het inzetten zelf, maar ook om schone handen, het herkennen van klachten en het op tijd melden daarvan. Laat het aanmeten en de instructie voor een kind daarom altijd via een vakmens lopen.
Moet je een lens uit de houder pakken met een pincet?
Dat mag met een pincet voor zachte lenzen met zachte tip dat speciaal voor lenzen is bedoeld. Zo’n pincet laat je de lens vastpakken zonder je nagels te gebruiken en zonder de lens te beschadigen. Met schone, droge vingers kan het ook: veel dragers scheppen de lens gewoon met een vingertop uit de houder. Gebruik nooit een gewoon huishoudpincet met scherpe punten, want dat kan de lens beschadigen. Welke methode het prettigst is, verschilt per persoon. Bespreek met je specialist welk hulpmiddel bij jou past als het met je vingers niet lukt.
Wat doe je als de lens telkens van je vinger valt?
Droog je vingertop iets af, want een natte vinger houdt de lens vaster dan je oog dat doet, waardoor de lens op je vinger blijft plakken of eraf glijdt. De lens moet iets natter zijn dan je vingertop, zodat hij makkelijk op je oog overgaat. Werk boven een lensmatje op de wastafel, zodat een lens die valt niet in de afvoer verdwijnt en makkelijk terug te vinden is. Neem de tijd, adem rustig en breng de lens in een vloeiende beweging naar je oog. Blijft het misgaan, vraag je specialist dan om de handeling nog een keer voor te doen.
Kun je lenzen indoen als je verkouden bent of een oogontsteking hebt?
Bij een oogontsteking of afscheiding draag je geen lenzen. Een lens op een ontstoken oog kan de klacht verergeren en de genezing vertragen, en de lens kan besmet raken. Draag in die periode je bril en laat de oorzaak beoordelen door je opticien of oogarts. Ben je verkouden zonder oogklachten, dan hoeft dat lensdragen niet altijd in de weg te staan, maar was je handen extra zorgvuldig en stop bij de eerste tekenen van irritatie. Bespreek met je opticien of oogarts wanneer je na een ontsteking weer veilig met lenzen kunt starten.
