- Was en droog je handen voordat je je lenzen uitdoet.
- Doe altijd eerst hetzelfde oog, zodat je de lenzen niet verwisselt.
- Een zachte lens knijp je voorzichtig samen met je vingertoppen, niet met je nagels.
- Een vormstabiele lens haal je uit met de knipmethode of met een contactlenszuiger.
- Zit een lens vast of blijft je oog geirriteerd, stop dan en laat je oog beoordelen.
Lenzen uitdoen gaat het makkelijkst als je elke dag dezelfde stappen volgt. Een vaste routine van vier handelingen, schone handen, de goede grip en de juiste volgorde, voorkomt de meeste problemen. Zachte en vormstabiele lenzen doe je op een net iets andere manier uit: een zachte lens knijp je samen, een vormstabiele lens haal je los met de knipmethode of een zuiger. In deze blog lees je stap voor stap hoe je beide typen veilig uitdoet, wat je doet als een lens vastzit en hoe je met lange nagels werkt. Voel je pijn of blijft je oog geirriteerd, stop dan met lenzen uitdoen op eigen kracht en laat je oog beoordelen.
Hoe bereid je je voor op het uitdoen van lenzen?
Was je handen met zeep en droog ze af met een pluisvrije handdoek. Zet je lenshouder klaar met verse lensvloeistof als je herbruikbare lenzen hebt. Werk boven een schone vlakke ondergrond, niet boven een open afvoer. Doe altijd eerst hetzelfde oog, bijvoorbeeld rechts, zodat je de lenzen niet verwisselt. Zo weet je bij elke stap welke lens je in je hand hebt.
Zet klaar: schone handen, een pluisvrije handdoek, je lenshouder met verse vloeistof en eventueel bevochtigende oogdruppels voor lensdragers. Een lensmatje op de wastafel vangt een lens op die je laat vallen en houdt de afvoer afgedekt. Goede handhygiene is de belangrijkste stap: was je handen ook als je tussendoor iets anders hebt aangeraakt.
Hoe haal je zachte lenzen veilig uit je ogen?
Kijk omhoog en trek met je middelvinger je onderste ooglid iets naar beneden. Schuif de lens met je wijsvinger voorzichtig naar het witte deel van je oog. Knijp de lens daar samen tussen je wijsvinger en je duim en haal hem weg. Gebruik je vingertoppen en niet je nagels. Voelt de lens droog aan, wacht dan even en knipper een paar keer.
Stap voor stap: 1) kijk omhoog en trek je onderooglid naar beneden, controlepunt: je ziet de onderrand van de lens. 2) schuif de lens naar het witte deel, controlepunt: de lens ligt naast je iris. 3) knijp hem samen met je vingertoppen, controlepunt: de lens vouwt licht dubbel. 4) haal hem weg en leg hem in de houder of gooi een daglens weg, controlepunt: je oog voelt rustig aan. Trek nooit aan een droge lens; bevochtig je oog eerst. Krijg je klachten, kijk dan bij klachten bij contactlenzen wanneer je hulp zoekt.
Hoe doe je vormstabiele lenzen uit?
Een vormstabiele lens knijp je niet samen, want die houdt zijn vorm. Je haalt hem uit met de knipmethode: trek met je vinger de buitenste ooghoek naar buiten en knipper stevig, zodat de lens loskomt. Houd je andere hand of een lensmatje eronder. Lukt dat niet, dan gebruik je een contactlenszuiger die je van je specialist hebt gekregen en waarvan hij het gebruik heeft voorgedaan.
Een contactlenszuiger is een klein hulpmiddel met een zacht zuignapje dat je tegen de lens plaatst om hem los te nemen. Een sclerale lens heeft een grotere diameter en wordt daarom vaak met een sclerale contactlenszuiger uitgenomen. Bewaar de zuiger schoon en droog tussen het gebruik door. Hoe je de zuiger precies gebruikt bij jouw lens, staat in de lensverzorging en de fabrikantdocumentatie van het product.
Wat doe je als een zachte lens vastzit?
Stop met trekken. Een lens die vastzit, is vaak uitgedroogd. Doe een paar druppels steriele saline of bevochtigende oogdruppels voor lensdragers in je oog, knipper rustig en wacht een minuut. Probeer het daarna opnieuw. Lukt het na twee pogingen niet, of heb je pijn, roodheid, wazig zicht of last van licht, dan laat je de lens zitten en neem je contact op met je opticien of oogarts.
Gebruik nooit kraanwater om een lens los te maken: water kan micro-organismen bevatten die op de lens en in je oog terechtkomen, zoals het RIVM beschrijft. Heb je het gevoel dat de lens is verschoven en je hem niet meer vindt, lees dan wat je doet bij een lens kwijt in je oog. Bij aanhoudende klachten en complicaties laat je je oog beoordelen voordat je weer een lens inzet.
Hoe doe je lenzen uit met lange nagels?
Werk met de zijkanten van je vingertoppen in plaats van met de punten. Rol de lens zo naar het witte deel van je oog en knijp hem daar samen met de vlakke delen van je vingers. Houd je nagels bij het oog vandaan. Lukt dat niet prettig, dan kan een pincet met zachte tip of een contactlenszuiger helpen. Vraag je specialist welk hulpmiddel bij jouw lens past.
Een pincet voor zachte lenzen heeft zachte tips en is er in twee maten, zodat je de lens kunt vastpakken zonder je nagels te gebruiken. Ook een contactlenszuiger is een optie. Welk hulpmiddel bij jouw lens en jouw manier van werken past, bespreek je met je contactlensspecialist, die de omgang met lenzen met je doorneemt. Kies zo’n hulpmiddel dus niet op eigen houtje.
Een vaste volgorde maakt het uitdoen makkelijker
Met een vaste volgorde verwissel je minder snel lenzen en laat je een lens minder vaak vallen. Doe elke keer eerst hetzelfde oog, gebruik steeds dezelfde grip en leg de lens meteen op de goede plek: in de houder of in de afvalbak. Zo wordt uitdoen een handeling die je bijna automatisch doet.
Het helpt om de routine op dezelfde plek en op hetzelfde moment van de dag te doen, bijvoorbeeld ’s avonds bij de wastafel voordat je je gezicht wast. Een vaste plek betekent ook dat je hulpmiddelen klaarliggen en dat je boven een afgedekte afvoer werkt. Hoe vaster de routine, hoe kleiner de kans op fouten.
Hoe reinig en bewaar je lenzen na het uitdoen?
Leg een herbruikbare lens na het uitdoen in verse lensvloeistof in een schone lenshouder. Volg daarbij de reinigingsstappen en de contacttijd die op de verpakking van de vloeistof staan. Gebruik nooit water of afwasmiddel. Vul de houder niet bij met oude vloeistof, maar gooi die weg en vul opnieuw. Een daglens gooi je na een draagdag weg en bewaar je dus niet.
Er zijn twee hoofdvormen van verzorging: een alles-in-een vloeistof, waarmee je in een stap reinigt, spoelt en bewaart, en een peroxidesysteem, dat met een aparte neutralisatiestap werkt. Wat een vloeistof precies doet, lees je in de blog wat is lenzenvloeistof, en het volledige aanbod vind je in de categorie contactlensverzorging. Waarom water en lenzen niet samengaan, legt het Oogfonds uit; meer daarover staat in de blog lenzen en water. De contacttijd en reinigingsstappen verschillen per vloeistof en staan op de verpakking.
Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg bij klachten of twijfel je contactlensspecialist, opticien of (oog)arts.
Voor de praktijk: bekijk de productinformatie van de lensverzorging en de accessoires die je aan dragers meegeeft. Contactlenzen en bijbehorende accessoires zijn medische hulpmiddelen; log in om zakelijk te bestellen of neem contact op met SMEYEL.
Veelgestelde vragen over lenzen uitdoen
Hoe vaak per dag mag je je lenzen in- en uitdoen?
Dat mag zo vaak als nodig is, zolang je handen schoon zijn en de lens onbeschadigd blijft. Elke keer dat je een lens aanraakt, was je eerst je handen, zodat je geen vuil of micro-organismen op de lens brengt. Doe je een herbruikbare lens tussendoor uit, leg hem dan in verse vloeistof in plaats van hem los weg te leggen. Merk je dat de lens beschadigd, ingescheurd of erg droog is, gebruik dan een nieuwe. Twijfel je over de staat van de lens, kies dan altijd voor een verse lens in plaats van door te dragen.
Wat doe je als je een lens scheurt bij het uitdoen?
Haal alle stukjes voorzichtig uit je oog en gebruik de gescheurde lens niet meer. Controleer of je alle delen te pakken hebt, want een klein stukje kan achterblijven onder je ooglid. Spoel je oog zo nodig met steriele saline en knipper rustig om een achtergebleven stukje naar voren te laten komen. Blijft het gevoel van iets in je oog aanwezig, of krijg je roodheid of irritatie, laat je oog dan beoordelen door je opticien of oogarts. Zet geen nieuwe lens in zolang je oog geirriteerd is, en ga bij aanhoudende klachten niet door met dragen.
Mag je je lenzen uitdoen met een druppel water op je vinger?
Nee. Water, ook schoon kraanwater, kan micro-organismen bevatten die op je lens en in je oog terechtkomen en klachten kunnen veroorzaken. Gebruik voor het bevochtigen alleen steriele producten, zoals steriele saline of bevochtigende oogdruppels die geschikt zijn voor lensdragers. Voelt een lens droog aan bij het uitdoen, druppel dan eerst en wacht even, in plaats van te trekken of water te gebruiken. Ook voor het reinigen en bewaren van lenzen is water ongeschikt. Houd water dus volledig weg van je lenzen, van het inzetten tot het uitdoen en bewaren.
Kun je met make-up op je lenzen uitdoen?
Doe eerst je lenzen uit en verwijder daarna je make-up. Zo komen er minder deeltjes van oogschaduw, mascara of eyeliner op de lens en in je oog. Werk met schone handen en let op dat je geen make-upresten op je vingertoppen hebt als je de lens aanraakt. Zet je lenzen andersom juist in voordat je je make-up aanbrengt, zodat de lens schoon blijft. Merk je dat er toch deeltjes op de lens zitten, reinig een herbruikbare lens dan volgens de voorschriften of gebruik een nieuwe daglens. Zo houd je je ogen rustig en je lenzen schoon.
Waarom voelt je oog na het uitdoen soms droog aan?
Je tranenfilm heeft tijd nodig om te herstellen nadat je een lens hebt gedragen. Een lens ligt de hele dag op je tranenfilm, en na het uitdoen kan je oog daarom even droog of vermoeid aanvoelen. Meestal trekt dat vanzelf bij, zeker als je je ogen even rust geeft. Draag je lenzen lang achter elkaar, dan kan de droogte sterker zijn. Blijft de droogte aanhouden of is die hinderlijk, bespreek dat dan met je contactlensspecialist. Die kan kijken naar je tranenfilm, je draagduur en of bevochtigende druppels voor jou passend zijn.
Hoe schoon je een contactlenszuiger?
Volg de instructie van de fabrikant voor het reinigen en bewaren van de zuiger. Spoel de zuiger na gebruik met een geschikt steriel product als de fabrikant dat aangeeft, en bewaar hem droog en beschermd, zodat er geen vuil of vocht in het napje achterblijft. Gebruik geen kraanwater tenzij de instructie dat uitdrukkelijk toestaat. Controleer de zuiger regelmatig en vervang hem als het materiaal verkleurt, verhardt of beschadigt, want een beschadigd napje werkt niet goed en kan de lens beschadigen. Vraag je specialist om het gebruik en het onderhoud voor te doen als je een zuiger gaat gebruiken.
Mag je je lenzen uitdoen als je oog rood is?
Doe de lens juist uit bij roodheid en zet hem niet terug. Roodheid kan een teken zijn dat je oog geirriteerd of overbelast is, en doorgaan met dragen kan de klacht verergeren. Haal de lens er voorzichtig uit met schone handen en geef je oog rust. Gaat de roodheid snel over en heb je verder geen pijn, wazig zicht of lichtgevoeligheid, dan kun je later opnieuw beoordelen of dragen weer gaat. Houdt de roodheid aan, komt die vaker terug of gaat die gepaard met andere klachten, laat de oorzaak dan beoordelen voordat je weer lenzen draagt.
Wat doe je met een lens die op de grond valt?
Een daglens gooi je weg en vervang je door een nieuwe, want die is bedoeld voor eenmalig gebruik en niet meer steriel na een val. Een herbruikbare lens raap je voorzichtig op en reinig je volgens de voorschriften van je lensvloeistof voordat je hem weer inzet. Spoel de lens niet af met kraanwater. Controleer of de lens niet beschadigd of ingescheurd is; bij twijfel gebruik je hem niet meer. Zit er zichtbaar vuil of een haartje op dat je met reinigen niet weg krijgt, laat de lens dan bij twijfel beoordelen of vervang hem.
Moet je lenzen uitdoen voor het slapen?
Slapen met lenzen doe je alleen als dat voor die specifieke lens is afgesproken met je specialist. De meeste lenzen zijn bedoeld om voor het slapen uit te doen, omdat je hoornvlies ’s nachts minder zuurstof krijgt als er een lens op ligt. Doe je lenzen dus standaard uit voor je gaat slapen, tenzij de fabrikant en je specialist voor jouw lens iets anders hebben afgesproken. Ook een kort dutje met lenzen in kan je ogen droog en geirriteerd maken. Twijfel je over je draagpatroon, overleg dat dan met je contactlensspecialist.
Hoe leer je een kind lenzen uitdoen?
Dat gebeurt onder begeleiding van de contactlensspecialist, die de stappen voordoet en de hygiene controleert. De specialist leert het kind eerst rustig het onderooglid naar beneden te trekken en de lens naar het witte deel te schuiven, en oefent dat samen tot het vertrouwd voelt. Ook ouders krijgen uitleg, zodat ze thuis kunnen meekijken en helpen. Het moment waarop een kind dit zelf kan, verschilt en hangt af van de motoriek en de zelfstandigheid van het kind. Forceer het niet en laat het aanmeten en de instructie altijd via een vakmens lopen.
