- Een contactlens kan niet achter je oogbol verdwijnen, want je bindvlies sluit die ruimte af.
- De lens zit meestal onder je bovenooglid of is al uit je oog gevallen.
- Was je handen, knipper rustig en beweeg je oog alle kanten op voordat je gaat zoeken.
- Bevochtig je oog met een steriele vloeistof die geschikt is voor gebruik in het oog en gebruik nooit kraanwater.
- Vind je de lens niet, of houd je pijn, roodheid of wazig zicht, laat je oog dan dezelfde dag bekijken.
Een contactlens kwijt in je oog voelt alarmerend, maar een lens kan niet achter je oogbol verdwijnen. De lens zit dan meestal onder je bovenooglid, of hij is al uit je oog gevallen zonder dat je het merkte. Het gevoel van paniek is begrijpelijk, want het lijkt of de lens ergens ver weg is geschoven. Toch maakt de bouw van je oog dat onmogelijk. Met rustig zoeken vind je de lens bijna altijd terug. In dit artikel krijg je een helder stappenplan: hoe je meteen reageert, hoe je je oog bevochtigt, en hoe je onder je oogleden zoekt. Ook lees je één duidelijke grens: wanneer je stopt met zoeken en je oog dezelfde dag laat bekijken.
Kan een contactlens achter je oog verdwijnen?
Nee, een contactlens kan niet achter je oogbol verdwijnen. Je bindvlies loopt van de binnenkant van je ooglid naar het oogoppervlak en sluit die ruimte af. Een lens kan dus alleen verschuiven, meestal onder je bovenooglid. Blijf rustig, was je handen en zoek de lens stap voor stap. Voel je niets meer, dan is de lens vaak al uit je oog gevallen.
Het bindvlies is een dun, doorzichtig slijmvlies dat de binnenkant van je oogleden bekleedt en overgaat op het oogwit. Doordat dit vlies een gesloten zak vormt, is er simpelweg geen weg naar achteren. Een lens komt daardoor op een van drie plekken terecht: op het gekleurde deel van je oog, weggeschoven onder een ooglid, of buiten je oog omdat hij eruit is gevallen. Weet je dat, dan kun je gerichter zoeken. Voelt je oog geïrriteerd, dan helpt het om te weten welke klachten aandacht vragen, zodat je onderscheid maakt tussen een lichte prikkeling en iets dat beoordeeld moet worden.
Wat doe je meteen als je een lens kwijt bent?
Was eerst je handen met zeep en droog ze af met een schone doek. Knijp je oog niet dicht en wrijf niet. Knipper een paar keer rustig, zodat je tranen de lens naar het midden bewegen. Kijk daarna in de spiegel en beweeg je oog naar links, rechts, omhoog en omlaag. Zo zie je meestal waar de lens zit.
De volgorde is dus: handen wassen, rustig knipperen, in de spiegel kijken en je oog alle kanten op bewegen. Schone handen zijn hierbij niet optioneel, want je gaat vlak bij je oog werken; oogartsen benadrukken hygiëne bij lenshantering. Net zo belangrijk is wat je niet doet. Wrijf niet in je oog, want daarmee vouw je de lens juist verder weg of beschadig je het oppervlak. Zoek nooit met een pincet in je oog en spoel je oog niet met kraanwater. Blijf rustig; haast leidt tot wrijven en dat maakt het zoeken lastiger. Lukt het uitdoen niet meteen, kijk dan hoe je lenzen uitdoet stap voor stap.
Hoe bevochtig je je oog om de lens los te maken?
Gebruik een steriele vloeistof die volgens de gebruiksaanwijzing bedoeld is voor gebruik in het oog, bijvoorbeeld een steriele zoutoplossing. Breng een paar druppels in je oog en knipper rustig. Wacht daarna even, zodat de lens kan losweken. Gebruik geen kraanwater, speeksel of flessenwater: die zijn niet steriel en kunnen ziekmakende micro-organismen bij je oog brengen. Twijfel je over de vloeistof, vraag het dan je opticien.
Een verschoven lens plakt vaak vast omdat hij is uitgedroogd, en een paar druppels steriele zoutoplossing laten hem weer soepel worden. Let op het verschil tussen een bewaarvloeistof en een steriele spoelvloeistof: gebruik alleen wat de gebruiksaanwijzing voor gebruik in het oog toestaat. Kraanwater hoort er nooit bij, want lenzen en water gaan niet samen. Water kan micro-organismen zoals acanthamoeba meebrengen, en onderzoek van het RIVM laat zien dat ernstige hoornvliesinfecties bij lensdragers voorkomen. Steriel werken is dus geen overdreven voorzorg, maar de veilige route.
Hoe zoek je de lens onder je boven- of onderooglid?
Kijk voor je bovenooglid omlaag en trek het lid met een schone vinger voorzichtig omhoog, zodat je de bovenrand kunt zien. Kijk voor je onderooglid omhoog en trek het lid zachtjes naar beneden. Zoek in beide gevallen naar een randje of een vage schaduw. Zie je de lens, laat hem dan met knipperen naar het midden bewegen en haal hem daar uit.
Goed licht en een spiegel maken het zoeken makkelijker, en soms helpt het als iemand anders meekijkt en voorzichtig je ooglid optilt. Werk altijd met schone, droge vingers en oefen geen druk uit op je oogbol. De handelingen bij het uitdoen vormen een goede basis, en je opticien kan de juiste techniek voor lenshantering een keer voordoen. Belangrijk is de grens: stop na een paar rustige pogingen. Vind je de lens niet, of neemt de irritatie toe, blijf dan niet doorzoeken maar laat je oog beoordelen. Doorgaan met wrijven of forceren brengt meer risico dan de niet-gevonden lens zelf.
Veelvoorkomende oorzaken van een verschoven contactlens
Een lens verschuift zelden zonder reden. Wrijven in je ogen, een droog oog, sport, een lens die niet goed past of een lens die niet goed op je oog is geplaatst zijn veelvoorkomende oorzaken. Ook een beschadigde of vervormde lensrand geeft een minder stabiele positie. Gebeurt het vaker, laat dan je lenzen en je pasvorm controleren.
Sommige oorzaken pak je zelf aan. Zet je lenzen rustig en gecentreerd in, wrijf niet in je ogen met lenzen op, en houd je ogen goed bevochtigd als ze snel droog aanvoelen. Andere oorzaken horen bij je specialist. De pasvorm van een lens, de staat van de lensrand en de mate van droge ogen zijn zaken die tijdens een controle worden beoordeeld. Verschuift een lens telkens opnieuw, dan is dat een signaal om de pasvorm te laten nakijken in plaats van er zelf mee door te blijven gaan. Een lens die goed past en heel is, blijft namelijk veel stabieler op zijn plek liggen.
Wat doe je bij een gescheurde lens of blijvende klachten?
Zoek bij een gescheurde lens alle stukjes en gebruik de lens daarna niet meer. Rafelige randen kunnen over je hoornvlies schuren en het oppervlak beschadigen. Voel je na het verwijderen nog steeds iets in je oog, of heb je pijn, roodheid of wazig zicht, laat je oog dan dezelfde dag bekijken door je opticien, contactlensspecialist of oogarts.
Een oppervlakkig krasje op het hoornvlies voelt vaak als zand en trekt meestal binnen een dag zonder lenzen weg. Klachten die juist toenemen zijn een ander verhaal: neemt de pijn toe, wordt je oog roder of gaat je zicht achteruit, wacht dan niet af. Zet in de tussentijd geen nieuwe lens in, want een geïrriteerd of beschadigd hoornvlies is gevoeliger voor infectie. Twijfel je of je klachten normaal zijn, lees dan wat je zelf kunt doen bij klachten. Zorg dat je bij een gescheurde lens werkelijk alle stukjes terugvindt, want een achtergebleven fragment kan blijven schuren.
Wat doet je opticien of contactlensspecialist als je langskomt?
Je specialist bekijkt je oog met een spleetlamp, een microscoop met een smalle lichtbundel. Zo is te zien of de lens er nog zit en of het oogoppervlak beschadigd is. Vaak wordt je ooglid daarbij voorzichtig omgeklapt. Zit de lens er niet meer, dan volgt advies over rust, verzorging en het moment waarop je weer lenzen kunt dragen.
Neem naar de afspraak je lenshouder, je lensvloeistof en zo mogelijk de betreffende lens of de stukjes mee. Zo krijgt je specialist een compleet beeld. De optometrist of contactlensspecialist beoordeelt je oog en kijkt of het hoornvlies beschadigd is. Is er meer aan de hand, dan stuurt hij je door naar een oogarts. Kun je niet snel bij je eigen opticien terecht, zoek dan een verkooppunt in de buurt. Wacht bij toenemende pijn, sterk afnemend zicht of hevige lichtschuwheid buiten openingstijden niet, maar bel de huisartsenpost. Zo krijgt je oog op tijd de juiste beoordeling.
Blijft je oog rood of pijnlijk, of vind je de lens niet terug? Bespreek klachten met je opticien of oogarts. Zoek een verkooppunt in de buurt.
Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg bij klachten of twijfel je contactlensspecialist, opticien of (oog)arts.
Veelgestelde vragen over een contactlens kwijt in je oog
Kan een lens onder mijn ooglid zitten zonder dat ik het merk?
Meestal voel je een verschoven lens, maar een dunne zachte lens kan tijdelijk weinig gevoel geven. Blijf je een licht schurend gevoel houden, laat je oog dan bekijken. Je specialist kan het ooglid omklappen en het oogoppervlak beoordelen. Een lens die onder het bovenooglid ligt, drukt niet altijd genoeg om echt op te vallen, zeker als hij vochtig blijft. Toch geeft hij vaak een vaag gevoel dat er iets in je oog zit. Houdt dat gevoel aan nadat je hebt gezocht en je oog hebt bevochtigd, ga er dan niet van uit dat het vanzelf wegtrekt. Een korte controle geeft zekerheid en voorkomt dat een lens onopgemerkt blijft liggen.
Mag ik met een pincet in mijn oog zoeken?
Nee. Een lenspincet is bedoeld om lenzen buiten het oog te pakken, bijvoorbeeld uit de lenshouder. In je oog kun je met een pincet je hoornvlies beschadigen. Gebruik alleen je schone vingers of laat het aan je specialist over. Het hoornvlies is kwetsbaar, en een hard of scherp voorwerp kan een kras of diepere beschadiging geven die pijnlijk is en gevoelig voor infectie. Voor het zoeken naar een verschoven lens heb je geen hulpmiddel nodig; rustig knipperen, bevochtigen en met schone vingers je ooglid optillen werkt beter en veiliger. Lukt het zo niet, dan is dat het moment om je opticien in te schakelen in plaats van naar gereedschap te grijpen.
Mag ik een contactlenszuiger gebruiken?
Een zuiger is bedoeld voor vormstabiele lenzen en alleen na instructie van je specialist. Gebruik hem nooit op een zachte lens en nooit zoekend in je oog. Vraag je specialist het gebruik één keer voor te doen. Een zuiger pakt een vormstabiele lens die al goed zichtbaar op het oog ligt, en dat vraagt om een geoefende hand en de juiste plaatsing. Bij een zachte lens is een zuiger niet bedoeld en kan hij het oogoppervlak raken. Blind in je oog zoeken met een zuiger is daarom af te raden. Heb je vormstabiele lenzen en gebruik je een zuiger, laat je specialist de techniek dan voordoen zodat je hem veilig en met vertrouwen toepast.
Wat als ik maar de helft van mijn lens terugvind?
Ga ervan uit dat het andere deel nog in je oog kan zitten en zoek verder nadat je je oog hebt bevochtigd. Vind je het niet terug, laat je oog dan dezelfde dag bekijken. De lens gebruik je niet meer. Een gescheurde lens laat soms een stukje achter onder een ooglid, en dat fragment kan blijven schuren zonder dat je precies voelt waar het zit. Bevochtig je oog met een steriele vloeistof en beweeg je oog rustig alle kanten op om het losse deel naar het midden te laten komen. Blijft een deel onvindbaar of houd je een schurend gevoel, dan geeft een controle met de spleetlamp uitsluitsel. Zet in de tussentijd geen nieuwe lens in dat oog.
Kan een lens in mijn oog achterblijven terwijl ik denk dat hij eruit is?
Dat komt voor, vooral als je gehaast of in het donker uitdoet. Twijfel je, kijk dan in de spiegel terwijl je je oog beweegt en tel je lenzen in de houder. Blijft de twijfel, dan geeft een controle zekerheid. Soms glijdt een lens bij het uitdoen niet echt uit je oog maar schuift hij weg onder een ooglid, terwijl je in de veronderstelling bent dat hij in de houder ligt. Door je lenzen in de houder te tellen weet je of er een mist. Merk je later een vaag gevoel of lichte irritatie in dat oog, neem dat dan serieus. Een korte controle bij je opticien is beter dan dagenlang met een onopgemerkte lens rondlopen.
Mag ik mijn oog spoelen met kraanwater?
Nee. Kraanwater is niet steriel en kan micro-organismen bevatten die het hoornvlies kunnen infecteren, waaronder acanthamoeba. Gebruik een steriele vloeistof die volgens de gebruiksaanwijzing bedoeld is voor gebruik in het oog. Het lijkt logisch om je oog even onder de kraan te spoelen, maar juist water brengt een risico dat je niet ziet. Acanthamoeba is een micro-organisme dat in leidingwater kan voorkomen en een hardnekkige hoornvliesontsteking kan veroorzaken. Ook lenzen en water gaan niet samen. Houd daarom een steriele zoutoplossing bij de hand voor het bevochtigen van je oog en het losweken van een lens, en laat de kraan met rust.
Waarom voelt mijn oog nog alsof er iets in zit?
Een lens die geschoven heeft, kan een klein oppervlakkig krasje op het hoornvlies geven, en dat voelt als zand. Meestal neemt dat gevoel af binnen een dag zonder lenzen. Houdt het aan of komt er pijn bij, laat het dan beoordelen. Het hoornvlies is rijk aan zenuwuiteinden, dus zelfs een klein krasje geeft een duidelijk gevoel van iets in je oog. Zo’n oppervlakkige beschadiging herstelt vaak vlot als je je oog rust geeft en geen lenzen draagt. Neemt het schurende gevoel niet af, of komt er roodheid, pijn of wazig zicht bij, dan kan er meer aan de hand zijn. Laat je oog in dat geval dezelfde dag bekijken en wacht met lenzen dragen tot je advies hebt gekregen.
Kan een verschoven lens mijn hoornvlies beschadigen?
Een lens die schuift of scheurt kan het oppervlak van het hoornvlies irriteren of beschadigen. Zulke beschadigingen herstellen vaak vlot, maar ze geven bacteriën een ingang. Daarom is een controle verstandig als de klachten aanhouden. Het hoornvlies heeft een gladde beschermlaag, en een schurende of rafelige lens kan die laag oppervlakkig beschadigen. In de meeste gevallen groeit zo’n beschadiging snel dicht wanneer je je oog rust geeft. Het risico zit vooral in de tussentijd, want een beschadigd oppervlak is gevoeliger voor infectie. Let daarom op toenemende pijn, roodheid, lichtschuwheid of afscheiding, en laat je oog beoordelen als die klachten niet snel wegtrekken. Zet geen nieuwe lens in tot je oog rustig aanvoelt.
Mag ik een teruggevonden lens meteen weer inzetten?
Bij een daglens niet. Bij een maandlens of vormstabiele lens reinig, spoel en desinfecteer je de lens eerst volgens de gebruiksaanwijzing en bekijk je hem op scheurtjes. Voelt je oog nog geïrriteerd, wacht dan met lenzen. Een lens die door je oog heeft geschoven, is in aanraking geweest met traanvocht en soms met je vingers, dus een volledige verzorgingsronde is nodig voordat je hem opnieuw draagt. Controleer de lens goed op rafelige randen of scheurtjes; een beschadigde lens gebruik je niet meer. Weet je niet zeker hoe je de lens weer correct inzet, lees dan hoe je lenzen inzet stap voor stap. Voelt je oog nog prikkelig, geef het dan eerst rust met een bril.
Wat doe ik als een grote of sclerale lens verschuift?
Sclerale lenzen liggen op het oogwit en verschuiven anders dan gewone lenzen. Volg de instructie die je bij het aanmeten hebt gekregen en gebruik alleen het hulpmiddel dat daarbij is voorgeschreven, zoals een zuiger voor sclerale lenzen. Lukt het niet, neem dan contact op met je specialist. Een sclerale lens is groter en rust op het oogwit in plaats van op het hoornvlies, waardoor het uitnemen een eigen techniek vraagt. Bij het aanmeten leert je specialist je hoe je zo’n lens veilig verwijdert en welk hulpmiddel daarbij hoort. Gebruik dat hulpmiddel alleen zoals het is voorgedaan. Zit de lens vast of krijg je hem niet los, forceer dan niets en schakel je contactlensspecialist in.
