Pupilafstand (PD)

De pupilafstand, vaak afgekort als PD, is de afstand tussen de middelpunten van je linker- en rechterpupil, gemeten in millimeters. Bij volwassenen ligt deze waarde meestal tussen de 54 en 74 mm, bij kinderen is de afstand kleiner omdat hun gezicht nog groeit.

De pupilafstand wordt gemeten terwijl je rechtuit kijkt. Er zijn twee manieren om de PD vast te leggen: als een enkele waarde voor beide ogen samen (binoculaire PD), of als twee aparte waarden voor elk oog afzonderlijk (monoculaire PD, gemeten vanaf de neusrug). De monoculaire methode is nauwkeuriger, vooral als je gezicht niet helemaal symmetrisch is.

Je opticien of optometrist meet de pupilafstand tijdens een oogmeting. Dit gebeurt met een speciale liniaal, een pupilmeter of met digitale apparatuur. De meting is belangrijk voor het maken van een bril, omdat de optische centra van de brillenglazen precies voor je pupillen moeten vallen. Bij contactlenzen speelt de pupilafstand een minder directe rol, omdat de lens meebeweegt met je oog, maar de waarde kan wel worden gebruikt bij het bepalen van de pasvorm en het type lens.

Pupilafstand en brillen

Bij het maken van een bril is de pupilafstand cruciaal. Als de optische centra van de glazen niet goed voor je pupillen staan, kan dat leiden tot onscherp zicht, hoofdpijn of vermoeidheid, vooral bij sterkere correcties of multifocale glazen. Daarom meet de opticien altijd je PD voordat de bril wordt gemaakt.

Pupilafstand en contactlenzen

Bij contactlenzen is de pupilafstand minder belangrijk dan bij een bril, omdat de lens direct op je hoornvlies ligt en meebeweegt met je oog. Toch kan de PD-waarde nuttig zijn bij het kiezen van het juiste lenstype, bijvoorbeeld bij multifocale of torische lenzen, waar de positie van de optische zones invloed heeft op het zicht.

Zelf je pupilafstand meten

Je kunt je pupilafstand ook zelf meten met een liniaal en een spiegel, of met een speciale app. Houd een liniaal horizontaal tegen je neusrug, kijk rechtuit en meet de afstand van het midden van de ene pupil naar het midden van de andere. Voor een nauwkeurige meting is het verstandig om dit door je opticien te laten doen, vooral als je een nieuwe bril of lenzen bestelt.

Verandering van pupilafstand

Bij kinderen verandert de pupilafstand naarmate het gezicht groeit. Bij volwassenen blijft de PD meestal stabiel, maar kleine variaties kunnen voorkomen. Het is daarom goed om je pupilafstand opnieuw te laten meten als je een nieuwe bril of lenzen aanschaft, of als je merkt dat je huidige bril niet meer comfortabel zit.