Pupil

De pupil is de ronde, zwarte opening die je in het midden van je oog ziet. Hij zit precies in het centrum van de iris, het gekleurde deel van je oog. De pupil is eigenlijk geen structuur op zich, maar een opening waar licht doorheen valt om het netvlies aan de achterkant van je oog te bereiken.

De grootte van de pupil wordt geregeld door spieren in de iris. Bij weinig licht wordt de pupil groter, zodat er meer licht naar binnen kan komen en je beter kunt zien in het donker. Bij veel licht wordt de pupil juist kleiner, om te voorkomen dat er te veel licht binnenkomt en je verblind raakt. Deze aanpassing gebeurt automatisch en heet de pupilreflex.

De pupilgrootte kan ook veranderen door andere factoren, zoals emoties, medicijnen, vermoeidheid of bepaalde oogaandoeningen. Bij de meeste volwassenen is de pupil in normaal licht ongeveer 2 tot 4 millimeter groot, en in het donker kan hij uitdijen tot 4 tot 8 millimeter.

Pupilgrootte en contactlenzen

De grootte van je pupil kan van belang zijn bij het dragen van contactlenzen, vooral bij multifocale of torische lenzen. Multifocale lenzen hebben verschillende zones voor ver en dichtbij, en een grotere pupil kan invloed hebben op hoe scherp je ziet in verschillende lichtomstandigheden. Bij torische lenzen voor astigmatisme is de positie van de lens belangrijk, en een zeer grote pupil kan soms voor halo's of schittering zorgen, vooral 's avonds.

Pupilreactie en oogonderzoek

Je opticien of oogarts kijkt vaak naar de pupilreactie tijdens een oogonderzoek. Ze schijnen met een lampje in je oog om te zien of beide pupillen gelijk reageren en of ze snel genoeg kleiner worden. Een afwijkende pupilreactie kan soms wijzen op een oogprobleem of een neurologische aandoening, maar dat kan alleen een oogarts of arts beoordelen.

Pupilverwijding bij oogonderzoek

Soms krijg je bij een uitgebreid oogonderzoek druppels die je pupillen tijdelijk verwijden. Hierdoor kan de oogarts beter naar de achterkant van je oog kijken, bijvoorbeeld naar het netvlies. Na zo'n onderzoek kun je enkele uren last hebben van lichtgevoeligheid en wazig zien van dichtbij. Het is dan verstandig om niet zelf te rijden en een zonnebril mee te nemen.

Pupilverschillen tussen beide ogen

Bij de meeste mensen zijn beide pupillen even groot en reageren ze gelijk op licht. Soms kan er een klein verschil zijn, dat heet anisocorie. Een licht verschil is vaak normaal, maar een plotseling of groot verschil kan duiden op een oogprobleem of andere aandoening. Merk je zoiets op, laat het dan beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts.