Acanthamoeba keratitis

Acanthamoeba keratitis is een infectie van het hoornvlies die wordt veroorzaakt door Acanthamoeba, een microscopisch klein organisme dat voorkomt in water, grond en lucht. De aandoening is zeldzaam, maar kan ernstig zijn en vraagt om snelle medische aandacht.

Het organisme komt voor in kraanwater, zwembaden, jacuzzi's en meren. Bij contactlensdragers ontstaat de infectie meestal wanneer lenzen in contact komen met besmet water, of wanneer lenzen worden gereinigd met kraanwater in plaats van de voorgeschreven lensvloeistof.

Hoe ontstaat de infectie

Acanthamoeba kan het hoornvlies binnendringen, vooral wanneer er kleine beschadigingen of irritaties zijn. Bij contactlensdragers gebeurt dit vaker omdat:

• Lenzen worden gespoeld of bewaard in kraanwater
• Lenzen worden gedragen tijdens het zwemmen of douchen
• De lenskoker niet regelmatig wordt vervangen
• Handen niet goed worden gewassen voor het inbrengen van lenzen
• Lenzen langer worden gedragen dan aanbevolen

Kenmerken en klachten

De eerste symptomen kunnen lijken op andere, minder ernstige oogklachten. Typische kenmerken zijn:

• Pijn die niet in verhouding staat tot de zichtbare roodheid
• Het gevoel dat er iets in je oog zit
• Overmatige traanproductie
• Lichtgevoeligheid
• Wazig of verminderd zicht
• Roodheid van het oog

De klachten ontwikkelen zich vaak geleidelijk over dagen tot weken. Omdat de symptomen niet altijd specifiek zijn, wordt de diagnose soms pas laat gesteld.

Diagnose en verloop

Een oogarts stelt de diagnose via microscopisch onderzoek van het hoornvlies en soms door middel van een kweek of biopt. Vroege herkenning is belangrijk, omdat de infectie moeilijk te behandelen is en kan leiden tot blijvende schade aan het hoornvlies en het gezichtsvermogen.

Risicofactoren bij contactlenzen

Contactlensdragers lopen een verhoogd risico op Acanthamoeba keratitis, vooral wanneer de hygiënerichtlijnen niet worden gevolgd. Het organisme hecht zich gemakkelijk aan contactlenzen en lenskokers, waar het kan overleven en vermenigvuldigen.

De meeste gevallen van Acanthamoeba keratitis bij lensdragers zijn te herleiden tot contact met water. Kraanwater is niet steriel en kan Acanthamoeba bevatten, ook als het aan de drinkwaternormen voldoet.

Wanneer naar de oogarts

Neem bij de volgende signalen direct contact op met je oogarts:

• Pijn in het oog die aanhoudt of erger wordt
• Roodheid die niet verdwijnt na het verwijderen van je lenzen
• Lichtgevoeligheid die toeneemt
• Wazig zicht dat niet verbetert
• Het gevoel dat er iets in je oog zit, ook zonder lens

Vermeld altijd dat je contactlenzen draagt en of je lenzen in contact zijn geweest met water. Vroege diagnose en behandeling zijn belangrijk voor het beperken van blijvende schade.

Behandeling en herstel

De behandeling van Acanthamoeba keratitis wordt uitgevoerd door een oogarts en bestaat uit speciale oogdruppels die vaak gedurende maanden moeten worden gebruikt. De behandeling is intensief en vraagt om nauwkeurige opvolging van het voorschrift.

Het herstel kan lang duren en is afhankelijk van hoe vroeg de infectie is ontdekt en hoe ernstig de aantasting van het hoornvlies is. In sommige gevallen is een hoornvliestransplantatie nodig.

Het risico verkleinen

Hoewel Acanthamoeba keratitis zeldzaam is, zijn er duidelijke richtlijnen die het risico kunnen verkleinen:

• Reinig lenzen uitsluitend met de voorgeschreven lensvloeistof, nooit met kraanwater
• Spoel de lenskoker na gebruik met lensvloeistof en laat hem open drogen
• Vervang je lenskoker regelmatig, volgens de gebruiksaanwijzing
• Was je handen grondig en droog ze af voor je lenzen aanraakt
• Draag geen lenzen tijdens het zwemmen, douchen of in de jacuzzi
• Draag lenzen niet langer dan aanbevolen
• Gebruik geen lensvloeistof na de houdbaarheidsdatum

Deze maatregelen zijn bedoeld om het risico op besmetting te verkleinen, maar kunnen geen infectie uitsluiten. Heb je klachten of twijfel je, laat het dan beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts.