Macula

De macula is een klein, rond gebied van ongeveer 5 millimeter in het centrum van je netvlies. Het netvlies is het lichtgevoelige weefsel aan de achterkant van je oog, en de macula is het meest gevoelige deel daarvan. De naam macula lutea betekent letterlijk 'gele vlek', en die gele kleur komt door een hoge concentratie van de pigmenten luteïne en zeaxanthine.

In het midden van de macula ligt de fovea, een nog kleiner kuiltje van ongeveer 1,5 millimeter. Hier zitten de meeste kegeltjes, de fotoreceptoren die verantwoordelijk zijn voor kleurenzien en scherp zicht bij daglicht. Dankzij deze hoge dichtheid aan kegeltjes is de macula het gebied waar je het scherpst ziet.

De macula is verantwoordelijk voor je centrale gezichtsveld. Alles wat je recht voor je ziet, waar je je blik op richt, wordt door de macula verwerkt. Dat maakt de macula onmisbaar voor activiteiten als lezen, autorijden, gezichten herkennen, fijn handwerk en het waarnemen van details en kleuren.

Het gebied rondom de macula, de periferie van het netvlies, is verantwoordelijk voor je perifere zicht. Daar zitten vooral staafjes, die gevoeliger zijn voor beweging en zwak licht, maar minder scherp beeld geven.

Waarom de macula kwetsbaar is

Omdat de macula zo'n hoge stofwisseling heeft en voortdurend licht verwerkt, is dit gebied gevoelig voor slijtage en beschadiging. Aandoeningen van de macula kunnen je centrale zicht aantasten, terwijl je perifere zicht vaak intact blijft. Dat betekent dat je bijvoorbeeld wel beweging opmerkt, maar geen details meer kunt zien.

Bekende maculaaandoeningen

Macula-degeneratie, ook wel leeftijdsgebonden maculadegeneratie (AMD) genoemd, is een veelvoorkomende aandoening waarbij de macula geleidelijk achteruitgaat. Dit komt vooral voor bij mensen boven de 60 jaar. Een ander voorbeeld is maculaoedeem, waarbij vocht zich ophoopt in de macula, wat het zicht vertroebelt.

Signalen van maculaproblemen

Veranderingen in je centrale zicht, zoals wazigheid, vervormde lijnen, een donkere vlek in het midden van je gezichtsveld of moeite met lezen, kunnen wijzen op een probleem met de macula. Heb je een van deze klachten, laat het dan beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts.

Macula en contactlenzen

Contactlenzen hebben geen directe invloed op de macula, maar een goed zittende lens zorgt wel voor helder zicht, wat de macula optimaal laat functioneren. Bij maculaproblemen kan je oogarts of opticien adviseren over hulpmiddelen of aanpassingen in je correctie.