Skiascopie

retinoscopy, schaduwproef, schaduwtest, skiaskopie, refractiemeting met skiascoop, objectieve refractie
Skiascopie is een objectieve oogmeting waarbij de opticien of optometrist met een lichtbundel de lichtreflectie in je oog bekijkt om je sterkte te bepalen. Het is een snelle manier om refractieafwijkingen zoals bijziendheid, verziendheid of astigmatisme te meten, zonder dat je zelf hoeft aan te geven wat je ziet.

Wat is skiascopie?

Skiascopie is een onderzoekstechniek waarmee een opticien, optometrist of oogarts je oogsterkte meet zonder dat je zelf hoeft te reageren op letters of symbolen. De specialist schijnt met een speciale lamp, de skiascoop of retinoscoop, een lichtbundel in je oog en bekijkt hoe het licht reflecteert op je netvlies. Door de richting en snelheid van de lichtschaduw te beoordelen en verschillende meetglazen voor je oog te houden, kan de specialist bepalen of je bijziend, verziend bent of astigmatisme hebt, en hoe sterk.

De techniek wordt objectief genoemd omdat je niet hoeft aan te geven wat je ziet of welke letter scherper is. Dat maakt skiascopie bijzonder geschikt voor jonge kinderen, mensen die moeite hebben met communiceren, of als controle voordat de opticien overgaat op de subjectieve refractie waarbij je wel actief meewerkt. Ook bij een eerste meting of bij onduidelijke klachten kan skiascopie een goed startpunt zijn.

Tijdens de meting zit je op een korte afstand van de onderzoeker, meestal met je kin op een steun. Je kijkt naar een punt in de verte terwijl de specialist de lichtreflectie observeert. De hele procedure duurt meestal maar een paar minuten en is pijnloos. Het resultaat geeft een inschatting van je sterkte, die daarna vaak wordt verfijnd met een subjectieve refractie aan de phoropter of proefbril.

Goed om te weten

Wanneer wordt skiascopie gebruikt?

Skiascopie wordt vaak ingezet bij de eerste oogmeting van kinderen, omdat zij nog niet altijd goed kunnen aangeven wat ze zien. Ook bij baby's en peuters kan de techniek helpen om vroeg refractieafwijkingen op te sporen. Daarnaast gebruiken opticiens en optometristen skiascopie als snelle check bij volwassenen, bijvoorbeeld om de uitslag van een eerdere meting te verifiëren of als iemand moeite heeft met de letters op de leeskaart.

Hoe nauwkeurig is de meting?

Skiascopie geeft een goede eerste inschatting van je sterkte, maar is minder nauwkeurig dan een subjectieve refractie waarbij je zelf aangeeft welke glazen het scherpst zijn. Daarom wordt de skiascopie meestal gevolgd door een verfijning met proefglazen of een phoropter. Bij jonge kinderen of mensen die niet kunnen meewerken, kan de skiascopie wel de basis vormen voor het voorschrijven van een bril of contactlenzen.

Verschil met andere meetmethoden

Naast skiascopie bestaan er ook geautomatiseerde meetapparaten zoals de autorefractor, die eveneens objectief je sterkte bepalen. Skiascopie vraagt meer ervaring van de onderzoeker, maar biedt ook meer flexibiliteit en kan in situaties worden toegepast waar apparatuur minder geschikt is. De subjectieve refractie, waarbij je actief meewerkt, blijft de gouden standaard voor het bepalen van je definitieve bril- of lenssterkte.

Na de meting

Als uit de skiascopie blijkt dat je een refractieafwijking hebt, bespreekt je opticien of optometrist met je of een bril of contactlenzen een optie zijn. De gemeten sterkte wordt dan verfijnd en vertaald naar een recept. Heb je vragen over de uitslag of wil je weten wat de meting voor jou betekent, bespreek dat dan met je opticien of optometrist.

Veelgestelde vragen

Nee, skiascopie is een pijnloze meting. Je voelt alleen het licht van de skiascoop in je oog schijnen, wat niet oncomfortabel is. De hele procedure duurt maar een paar minuten en je hoeft niets te doen behalve naar een punt in de verte kijken.

Skiascopie geeft een eerste inschatting van je sterkte, maar voor contactlenzen is meestal een verfijning en aanvullende meting nodig, zoals de kromming van je hoornvlies. Je opticien of optometrist zal na de skiascopie de meting afronden en je adviseren over de juiste lenssterkte en -type.

Jonge kinderen kunnen vaak nog niet goed aangeven welke letters ze zien of welke glazen scherper zijn. Skiascopie is objectief en vraagt geen actieve medewerking, waardoor het een betrouwbare manier is om de oogsterkte van kinderen te meten. De opticien kan daarna inschatten of een bril of verdere controle nodig is.

Beide zijn objectieve metingen, maar skiascopie wordt handmatig uitgevoerd door de opticien of optometrist met een skiascoop, terwijl een autorefractor een geautomatiseerd apparaat is. Skiascopie vraagt meer ervaring maar biedt meer flexibiliteit, vooral bij jonge kinderen of in situaties waar apparatuur minder geschikt is.

Auteur & updates

Auteur:
Publicatiedatum: 13-07-2026
Laatste update: 13-07-2026