Prisma-ballast

Prisma-ballast is een techniek die wordt gebruikt in torische contactlenzen om de lens stabiel te houden op je oog. Torische lenzen corrigeren astigmatisme en hebben een cilindrische correctie die op een specifieke as moet staan om goed te werken. Als de lens draait, draait die correctie mee en zie je wazig.

De prisma-ballast bestaat uit een verdikking aan de onderkant van de lens. Deze verdikte zone is zwaarder dan de rest van de lens, waardoor de zwaartekracht de lens in de juiste positie houdt. Het principe lijkt op hoe een gewicht aan de onderkant van een slinger ervoor zorgt dat die recht naar beneden hangt.

De ballast zit meestal aan de onderkant van de lens, tussen de 6-uurpositie en de 8-uurpositie, afhankelijk van het ontwerp. Wanneer je knippert, kan de lens even iets draaien, maar door de ballast keert hij snel terug naar de juiste positie. Dit gebeurt meestal binnen een paar knipperbewegingen.

Prisma-ballast is een van de oudere stabilisatiemethoden voor torische lenzen. Tegenwoordig bestaan er ook andere technieken, zoals dubbele dunne zones (prism-free ballast) of accelerated stabilisation design, maar prisma-ballast wordt nog steeds in veel torische lenzen toegepast omdat het betrouwbaar werkt.

Wanneer wordt prisma-ballast gebruikt

Prisma-ballast wordt toegepast in zachte torische contactlenzen voor mensen met astigmatisme. De ballast is vooral belangrijk bij hogere cilindercorrecties, omdat daar de juiste oriëntatie van de lens cruciaal is voor scherp zien. Bij lage cilindercorrecties merk je minder snel een verschil als de lens iets draait, maar bij hogere waarden kan een kleine rotatie al leiden tot wazig of vervormd zicht.

Hoe voelt prisma-ballast

De meeste dragers merken de prisma-ballast niet bewust op. De verdikte zone is zo ontworpen dat hij comfortabel onder je onderooglid ligt. Sommige mensen voelen in het begin wel een licht verschil, vooral als ze overstappen van sferische naar torische lenzen, maar dat went meestal snel. Als je de ballast blijft voelen of als de lens irriteert, kan het zijn dat de lens niet goed past of dat je een ander type stabilisatie beter zou liggen.

Stabiliteit en zicht

De stabiliteit van een torische lens met prisma-ballast hangt af van verschillende factoren: de pasvorm van de lens, de vorm van je oog, je knipperpatroon en de hoeveelheid traanvocht. Bij sommige mensen blijft de lens heel stabiel zitten, bij anderen kan de lens af en toe iets draaien, vooral bij naar beneden kijken of bij vermoeidheid. Als je merkt dat je zicht regelmatig wazig wordt of dat je moet knipperen om weer scherp te zien, kan het zijn dat de lens te veel draait. Bespreek dat dan met je opticien of optometrist.

Alternatieven voor prisma-ballast

Naast prisma-ballast bestaan er andere stabilisatiemethoden in torische lenzen. Dubbele dunne zones (ook wel prism-free of slab-off ballast genoemd) gebruiken dunne zones boven en onder in plaats van een verdikte zone. Accelerated stabilisation design (ASD) maakt gebruik van vier stabilisatiezones die samenwerken met je oogleden. Welke methode het beste werkt, verschilt per persoon en hangt af van je oogvorm, traanfilm en lensbewegingen. Je opticien of optometrist kan je adviseren welk type torische lens bij jou past.