Netvliesloslating

Netvliesloslating is een aandoening waarbij het netvlies, het lichtgevoelige weefsel aan de achterkant van je oog, loslaat van de onderliggende laag. Het netvlies zet licht om in zenuwsignalen die naar je hersenen gaan, en heeft een constante toevoer van bloed en voedingsstoffen nodig om te functioneren. Wanneer het netvlies loslaat, raakt het gescheiden van deze bloedtoevoer.

Er zijn verschillende vormen van netvliesloslating. Bij een rhegmatogene netvliesloslating ontstaat er een scheur of gaatje in het netvlies, waardoor vocht uit het oog erachter kan lopen. Dit is de meest voorkomende vorm. Bij een tractie-netvliesloslating trekt littekenweefsel aan het netvlies, waardoor het losraakt. Dit komt bijvoorbeeld voor bij mensen met langdurige diabetes. Bij een exsudatieve netvliesloslating hoopt vocht zich op achter het netvlies zonder dat er een scheur is, bijvoorbeeld door ontstekingen of tumoren.

Netvliesloslating kan zich snel ontwikkelen. Mensen merken vaak eerst lichtflitsen, een toename van zwevende vlekjes (floaters) in het gezichtsveld, of een schaduw of gordijn dat over een deel van het zicht schuift. Het is geen pijnlijke aandoening, maar wel een oogheelkundige spoedsituatie.

Bepaalde factoren kunnen het risico verhogen, zoals hoge bijziendheid (myopie), eerder oogletsel, eerdere oogoperaties zoals een staaroperatie, een familiegeschiedenis van netvliesloslating, of bepaalde oogaandoeningen zoals lattice-degeneratie. Ook veroudering speelt een rol, omdat het glasvocht in het oog met de jaren kan krimpen en aan het netvlies kan trekken.

Waarschuwingssignalen

De meest voorkomende signalen van netvliesloslating zijn plotselinge lichtflitsen in je gezichtsveld, een sterke toename van zwevende vlekjes of draadjes, een schaduw of gordijn dat vanuit de zijkant of van boven of onder je gezichtsveld komt, of een plotselinge waas in je zicht. Deze verschijnselen zijn niet pijnlijk, maar vragen wel om directe actie.

Wat te doen bij vermoeden

Netvliesloslating is een spoedsituatie. Merk je een of meer van de bovengenoemde verschijnselen op, neem dan zo snel mogelijk contact op met een oogarts of ga naar de spoedeisende hulp van een oogheelkundige afdeling. Hoe sneller een netvliesloslating wordt vastgesteld en behandeld door een oogarts, hoe groter de kans dat het zicht behouden blijft.

Onderzoek en vaststelling

Een oogarts kan een netvliesloslating vaststellen door je pupil te verwijden en de binnenkant van je oog te onderzoeken met speciale apparatuur. Soms wordt ook echografie gebruikt om het netvlies in beeld te brengen, vooral als het zicht op het netvlies beperkt is.

Behandeling door de oogarts

De behandeling van netvliesloslating wordt altijd uitgevoerd door een oogarts en hangt af van het type en de ernst van de loslating. Mogelijke behandelingen zijn lasercoagulatie, cryotherapie (bevriezing), pneumatische retinopexie (waarbij een gasbel in het oog wordt gebracht), sclera-indeukingsoperatie of vitrectomie (verwijdering van het glasvocht). De oogarts bepaalt welke aanpak het meest geschikt is.

Contactlenzen en netvliesloslating

Netvliesloslating heeft geen directe relatie met het dragen van contactlenzen. Contactlenzen liggen op het hoornvlies aan de voorkant van het oog, terwijl het netvlies zich aan de achterkant bevindt. Wel is het belangrijk dat je, als je een verhoogd risico hebt op netvliesloslating, regelmatig controles laat doen bij je opticien of oogarts, ook als je lenzen draagt.

Nazorg en controle

Na een behandeling voor netvliesloslating is regelmatige controle door de oogarts nodig. De oogarts geeft aan welke activiteiten je wel of niet kunt doen tijdens het herstel, en wanneer je eventueel weer contactlenzen mag dragen. Heb je klachten of twijfel je, laat het dan beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts.