Meekleurende glazen

Meekleurende glazen, ook wel fotochrome of fotochromische glazen genoemd, zijn brilglazen met een speciale coating of samenstelling die reageert op UV-straling. Bij blootstelling aan zonlicht worden de moleculen in het glas geactiveerd en kleurt het glas donkerder, vergelijkbaar met een zonnebril. Zodra je weer naar binnen gaat of de UV-straling afneemt, keren de moleculen terug naar hun oorspronkelijke staat en worden de glazen weer helder.

De technologie achter meekleurende glazen is gebaseerd op fotochrome moleculen die zijn ingewerkt in het glas of aangebracht als coating. Deze moleculen veranderen hun structuur onder invloed van UV-licht, waardoor ze licht anders absorberen. Het proces is omkeerbaar en kan zich duizenden keren herhalen gedurende de levensduur van de bril.

De snelheid waarmee de glazen donker of licht worden, hangt af van verschillende factoren: de temperatuur, de intensiteit van het UV-licht, het type fotochroom materiaal en de leeftijd van de glazen. Bij koudere temperaturen kleuren de glazen meestal donkerder, terwijl het proces bij warmte iets langzamer kan verlopen. Het lichter worden duurt doorgaans iets langer dan het donker worden, meestal enkele minuten.

Meekleurende glazen zijn verkrijgbaar in verschillende basiskleuren en tinten, zoals grijs, bruin of groen. Ook zijn ze te combineren met vrijwel elke sterkte, inclusief enkelvoudige glazen, multifocale glazen en glazen voor astigmatisme. Ze kunnen zowel in kunststof als in minerale (glas)glazen worden toegepast, waarbij de werking per materiaal licht kan verschillen.

Wanneer zijn meekleurende glazen handig

Meekleurende glazen zijn bedoeld voor mensen die regelmatig wisselen tussen binnen en buiten, en die niet steeds van bril willen wisselen. Je hebt dan één bril die zich aanpast aan de lichtomstandigheden, wat praktisch kan zijn bij wandelen, fietsen, autorijden of gewoon dagelijks gebruik.

Ze zijn ook geschikt voor mensen met lichtgevoelige ogen, bijvoorbeeld bij bepaalde oogaandoeningen of na een oogoperatie, hoewel je voor medisch advies altijd je oogarts of opticien moet raadplegen. Daarnaast worden ze soms gekozen door mensen die last hebben van fel licht of verblinding, zoals bij hooikoorts of andere vormen van lichtgevoeligheid.

Beperkingen en aandachtspunten

Meekleurende glazen werken op basis van UV-straling. Achter een autoruit, die UV-licht filtert, kleuren de glazen daarom minder of niet. Voor autorijden in felle zon kan een aparte zonnebril of een bril met vaste zonfilter daarom handiger zijn.

De glazen worden niet direct helder zodra je binnenkomt; het kan enkele minuten duren voordat ze volledig zijn opgehelderd. Dit kan even wennen zijn, bijvoorbeeld als je van buiten een winkel of kantoor binnenstapt.

De werking van meekleurende glazen kan na verloop van tijd afnemen. De fotochrome moleculen slijten geleidelijk door herhaalde blootstelling aan UV-licht, waardoor de glazen na een aantal jaar minder donker kunnen worden of langzamer reageren. Dit is een normaal verouderingsproces.

Combinatie met contactlenzen

Draag je contactlenzen en wil je toch bescherming tegen fel licht, dan kun je meekleurende glazen overwegen in een bril zonder sterkte of met leesbrilsterkte. Je kunt ook kiezen voor een gewone zonnebril of voor contactlenzen met UV-filter, al bieden die laatste geen volledige bescherming van het oogoppervlak en de huid rondom het oog.

Onderhoud en verzorging

Meekleurende glazen verzorg je op dezelfde manier als gewone brilglazen: reinig ze met een microvezeldoekje en eventueel een brillenreiniger, en vermijd schurende doekjes of agressieve middelen. De fotochrome laag zit in of op het glas en is niet extra kwetsbaar, maar krasjes kunnen wel de werking beïnvloeden of storend zijn in je zicht.