Lensstabilisatie

Lensstabilisatie zorgt ervoor dat een contactlens niet vrij ronddraait op je oog, maar in een vaste oriëntatie blijft liggen. Dat is vooral belangrijk bij torische lenzen voor astigmatisme en bij multifocale lenzen, omdat de correctie dan precies op de juiste plek moet zitten om scherp te kunnen zien.

Bij een gewone sferische lens maakt de draairichting niet uit, omdat de sterkte overal hetzelfde is. Maar een torische lens heeft verschillende sterktes in verschillende richtingen, en een multifocale lens heeft zones voor veraf en dichtbij. Als zo'n lens draait, verschuift de correctie en wordt je zicht wazig, dubbel of vervormd.

Hoe werkt lensstabilisatie?

Fabrikanten gebruiken verschillende ontwerpen om een lens te stabiliseren:

• Prismaballast: de onderkant van de lens is iets dikker en zwaarder, waardoor de zwaartekracht de lens naar beneden trekt en in positie houdt.
• Dubbele dunne zones: dunne gebieden boven en onder de lens, waar de oogleden de lens vasthouden en centreren bij het knipperen.
• Afgeknotte onderkant: de lens heeft onderaan een recht afgesneden randje dat tegen het onderste ooglid rust.
• Dynamische stabilisatie: een combinatie van verdikkingen en verdunningen over de lens, die samenwerken met de ooglidbeweging om de lens snel terug te laten keren naar de juiste positie.

Elk merk en type lens kan een eigen stabilisatiemethode gebruiken. De meeste moderne torische lenzen zijn zo ontworpen dat ze binnen enkele seconden na het inzetten of knipperen terugkeren naar de juiste positie.

Waarom is de juiste positie belangrijk?

Bij astigmatisme loopt de kromming van je hoornvlies in een bepaalde richting, de as. Een torische lens compenseert dat door op precies die as een andere sterkte te hebben. Als de lens een paar graden draait, valt de correctie niet meer samen met de as van je astigmatisme, en zie je minder scherp. Hetzelfde geldt voor multifocale lenzen: de leeszone moet voor je pupil liggen, anders kijk je door het verkeerde deel van de lens.

Hoe merk je of de stabilisatie goed werkt?

Als je lens goed gestabiliseerd is, zie je direct na het inzetten scherp, of binnen een paar knipperbewegingen. Als je merkt dat je zicht wazig wordt of verbetert telkens als je knippert, of als letters soms dubbel lijken, kan het zijn dat de lens draait. Dat kan komen doordat de stabilisatie niet goed aansluit bij jouw oogvorm, of doordat de pasvorm van de lens niet optimaal is.

Invloed van traanfilm en ooglidspanning

De stabilisatie werkt samen met je traanfilm en de spanning van je oogleden. Bij droge ogen of juist veel tranen kan de lens anders bewegen. Ook de vorm en spanning van je oogleden spelen een rol: strakke oogleden houden de lens beter op zijn plaats, terwijl losse oogleden minder grip geven.

Aanpassing en controle

Je opticien of optometrist controleert bij het aanmeten van torische of multifocale lenzen altijd of de lens stabiel zit. Soms worden kleine markeringen op de lens gebruikt om te zien hoeveel graden de lens draait. Als de stabilisatie niet goed werkt, kan een ander lenstype of merk met een andere stabilisatiemethode beter passen.

Lensstabilisatie en activiteit

Bij sport of snelle hoofdbewegingen kan een lens tijdelijk iets verschuiven, maar een goed gestabiliseerde lens keert snel terug. Als je merkt dat je lens vaak verschuift tijdens bewegen, bespreek dat dan met je opticien. Soms helpt een iets strakkere pasvorm of een ander stabilisatieontwerp.