Keratoconus

kegelhoornvlies, hoornvliesvervorming, keratoconus, kegelvormig hoornvlies, uitstulping hoornvlies
Keratoconus is een progressieve aandoening waarbij het hoornvlies geleidelijk dunner wordt en een kegelvorm aanneemt, wat het zicht vertekent. De aandoening begint meestal in de puberteit of vroege volwassenheid en kan beide ogen treffen.

Wat is keratoconus?

Keratoconus is een oogaandoening waarbij het hoornvlies, het heldere voorste deel van je oog, geleidelijk dunner wordt en naar buiten uitpuilt in een kegelvorm. Bij een gezond oog is het hoornvlies mooi rond en koepelvormig, maar bij keratoconus verliest het die regelmatige vorm. Door die vervorming wordt het licht dat je oog binnenkomt onregelmatig gebroken, wat leidt tot wazig en vertekend zicht.

De aandoening begint meestal tussen het tiende en twintigste levensjaar en ontwikkelt zich vaak langzaam over een periode van tien tot twintig jaar. Keratoconus kan een of beide ogen treffen, en vaak is het ene oog ernstiger aangedaan dan het andere. De oorzaak is niet volledig bekend, maar er lijkt een erfelijke component te zijn: de aandoening komt vaker voor in families. Ook wordt keratoconus in verband gebracht met veelvuldig oogwrijven, allergieën en bepaalde bindweefselaandoeningen.

In een vroeg stadium merk je mogelijk weinig, maar naarmate het hoornvlies verder vervormt, kunnen klachten ontstaan zoals toenemende bijziendheid, onregelmatig astigmatisme, lichtgevoeligheid, halo's rond lichtbronnen en moeite met scherp zien, zelfs met een bril. In gevorderde gevallen kan het hoornvlies scheuren of littekens ontwikkelen.

De diagnose wordt gesteld door een oogarts of optometrist, vaak met behulp van hoornvliestopografie, een techniek die de vorm en dikte van het hoornvlies in kaart brengt. Keratoconus is een progressieve aandoening, wat betekent dat deze in de meeste gevallen langzaam verergert, hoewel het verloop per persoon verschilt.

Goed om te weten

Correctie van het zicht

In een vroeg stadium kan het zicht vaak nog worden gecorrigeerd met een bril of zachte contactlenzen. Naarmate de vervorming toeneemt, bieden formstabiele (harde) contactlenzen meestal een betere correctie, omdat ze een nieuw, glad optisch oppervlak vormen over het onregelmatige hoornvlies. Er bestaan ook speciale lenzen voor keratoconus, zoals scleralenzen of hybride lenzen, die door een contactlensspecialist worden aangemeten.

Medische behandeling

Bij progressieve keratoconus kan een oogarts een behandeling voorstellen om verdere vervorming te vertragen, zoals corneal cross-linking, waarbij het hoornvlies wordt versterkt met riboflavine en UV-licht. In gevorderde gevallen kan een hoornvliestransplantatie nodig zijn. Deze beslissingen worden altijd gemaakt door je oogarts op basis van het verloop van de aandoening.

Oogwrijven vermijden

Veelvuldig of krachtig oogwrijven wordt in verband gebracht met het verergeren van keratoconus. Als je last hebt van jeuk of irritatie, bijvoorbeeld door allergieën, bespreek dan met je oogarts hoe je die klachten kunt verlichten zonder te wrijven.

Regelmatige controle

Omdat keratoconus progressief is, is regelmatige controle door je opticien, optometrist of oogarts belangrijk om het verloop te volgen en de correctie of behandeling tijdig aan te passen. Heb je klachten of twijfel je, laat het dan beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts.

Veelgestelde vragen

Ja, veel mensen met keratoconus dragen contactlenzen, en vaak bieden formstabiele lenzen of speciale keratoconus-lenzen zoals scleralenzen een betere zichtcorrectie dan een bril. Welk type lens het beste werkt, hangt af van de ernst en het stadium van de aandoening. Laat je altijd adviseren door een contactlensspecialist of oogarts die ervaring heeft met keratoconus.

Er lijkt een erfelijke component te zijn: keratoconus komt vaker voor in families. Toch krijgt niet iedereen met een familiegeschiedenis de aandoening, en de precieze oorzaak is nog niet volledig bekend. Als keratoconus in je familie voorkomt, is het verstandig om je ogen regelmatig te laten controleren, zeker als je jonger bent dan dertig jaar.

Keratoconus is een progressieve aandoening, wat betekent dat deze in veel gevallen langzaam verergert, vooral in de eerste tien tot twintig jaar na het begin. Het verloop verschilt per persoon: bij sommigen stabiliseert de aandoening na verloop van tijd, bij anderen gaat de vervorming door. Regelmatige controle door je oogarts is belangrijk om het verloop te volgen en tijdig in te grijpen als dat nodig is.

De oorzaak van keratoconus is niet volledig bekend, en er is geen manier om de aandoening te voorkomen. Wel wordt aangeraden om niet aan je ogen te wrijven, omdat dat de vervorming kan versnellen. Bij progressieve keratoconus kan een oogarts een behandeling zoals corneal cross-linking voorstellen om verdere achteruitgang te vertragen. Bespreek altijd met je oogarts welke opties voor jou van toepassing zijn.

Auteur & updates

Auteur:
Publicatiedatum: 11-11-2026
Laatste update: 11-11-2026