Contactlens op maat

Een contactlens op maat is een lens die speciaal voor jouw oog wordt gemaakt, in plaats van uit een standaard voorraad te komen. Je opticien of optometrist neemt uitgebreide metingen van je oog, zoals de kromming van het hoornvlies (keratometrie), de diameter van de iris, de grootte van de pupil en natuurlijk je sterkte. Op basis van deze gegevens wordt de lens individueel vervaardigd door de fabrikant.

Maatlenzen worden vooral voorgeschreven wanneer standaardlenzen niet goed passen of onvoldoende correctie bieden. Dat kan het geval zijn bij een sterk onregelmatig hoornvlies, na een oogoperatie, bij zeer hoge sterktes, of bij bijzondere oogvormen. Ook bij keratoconus, een aandoening waarbij het hoornvlies geleidelijk dunner en kegelvormig wordt, zijn lenzen op maat vaak de enige optie om scherp zicht te krijgen.

Het proces om een lens op maat te laten maken duurt langer dan bij standaardlenzen, vaak enkele weken, en vereist meestal meerdere controleafspraken om de pasvorm en het draagcomfort te optimaliseren. De opticien kan de lens indien nodig laten aanpassen totdat de pasvorm goed is.

Wanneer worden maatlenzen voorgeschreven?

Maatlenzen zijn bedoeld voor situaties waarin standaardlenzen niet voldoen. Dat kan zijn bij een zeer steile of juist zeer platte kromming van het hoornvlies, bij hoge cilinders (astigmatisme), bij presbyopie in combinatie met andere afwijkingen, of na refractieve chirurgie zoals LASIK. Ook bij littekens op het hoornvlies of na een transplantatie kan een lens op maat nodig zijn.

Soorten lenzen op maat

Er bestaan verschillende typen maatlenzen. Zachte lenzen op maat worden gemaakt in materialen zoals silicone-hydrogel, en kunnen bijvoorbeeld een grotere diameter of een specifieke torische geometrie hebben. Vormvaste (harde, RGP) lenzen op maat worden vaak voorgeschreven bij onregelmatige hoornvliezen, omdat ze een gladder optisch oppervlak creëren en zo scherpere correctie bieden. Scleralenzen zijn grote vormvaste lenzen die op het oogwit rusten en het hoornvlies overbruggen; ze worden gebruikt bij ernstige droogheid, keratoconus of andere hoornvliesaandoeningen.

Het aanmeetproces

Het aanmeten van een lens op maat begint met een uitgebreid oogonderzoek. De opticien of optometrist meet de kromming van je hoornvlies met een keratometer of topograaf, bepaalt de diameter en beoordeelt de traanfilm. Soms worden proeflenzen gebruikt om de pasvorm te testen voordat de definitieve lens wordt besteld. Na levering volgen controleafspraken om te beoordelen of de lens goed beweegt, niet te strak of te los zit, en of je scherp en comfortabel ziet.

Onderhoud en levensduur

Maatlenzen vereisen hetzelfde zorgvuldige onderhoud als standaardlenzen, afhankelijk van het materiaal. Zachte lenzen op maat reinig je met een alles-in-een vloeistof of peroxide-systeem, vormvaste lenzen met een speciale RGP-vloeistof. De levensduur hangt af van het type: zachte maatlenzen worden vaak maandelijks of driemaandelijks vervangen, vormvaste lenzen kunnen bij goed onderhoud één tot twee jaar meegaan. Volg altijd het vervangingsschema dat je opticien aangeeft.

Kosten en vergoeding

Lenzen op maat zijn duurder dan standaardlenzen, omdat ze individueel worden gemaakt. De prijs varieert sterk per type en fabrikant. In Nederland vergoedt de basisverzekering contactlenzen alleen bij bepaalde medische indicaties, zoals keratoconus of afakie; een aanvullende verzekering kan een bijdrage geven. Vraag je opticien of zorgverzekeraar naar de mogelijkheden.