Zwemmen met contactlenzen

Zwemmen met contactlenzen betekent dat je zachte of harde contactlenzen in hebt terwijl je zwemt, duikt of in contact komt met water. Veel mensen doen dit omdat ze zonder lenzen of bril slecht zien en graag helder willen blijven zien tijdens het zwemmen of andere watersporten.

Water uit zwembaden, meren, zee of zelfs kraanwater bevat echter micro-organismen zoals bacteriën, schimmels en parasieten, en vaak ook chemicaliën zoals chloor. Contactlenzen kunnen als een spons werken: ze kunnen water absorberen of vasthouden tussen de lens en je hoornvlies. Daardoor kunnen ziekteverwekkers en chemische stoffen langer in contact blijven met je oog, wat het risico op irritatie, infecties en zelfs ernstige oogaandoeningen vergroot.

Vooral Acanthamoeba, een parasiet die voorkomt in kraanwater, zwembaden en natuurwater, kan zich hechten aan contactlenzen en een ernstige hoornvliesinfectie veroorzaken die moeilijk te behandelen is. Ook bacteriën zoals Pseudomonas kunnen via besmet water in het oog terechtkomen.

Daarnaast kunnen lenzen door watercontact van vorm veranderen, strakker op het oog gaan zitten of zelfs wegspoelen, wat oncomfortabel is en het zicht tijdelijk verstoort.

Waarom wordt het afgeraden?

Oogzorgprofessionals en fabrikanten van contactlenzen raden over het algemeen af om contactlenzen te dragen tijdens het zwemmen, douchen of andere activiteiten waarbij de lenzen in contact komen met water. De belangrijkste redenen zijn:

• Water kan micro-organismen bevatten die zich aan de lens hechten en een ooginfectie kunnen veroorzaken.
• Chloor en andere chemicaliën in zwembadwater kunnen de lens beschadigen of irritatie veroorzaken.
• Lenzen kunnen van vorm veranderen, strakker zitten of wegspoelen door watercontact.
• Het risico op een ernstige infectie zoals Acanthamoeba-keratitis neemt toe bij contact met water.

Alternatieven en voorzorgsmaatregelen

Als je toch wilt zwemmen en helder wilt zien, zijn er een aantal alternatieven en voorzorgsmaatregelen die het risico kunnen verminderen, maar geen enkel alternatief is risicovrij:

• Zwembril of duikbril op sterkte: Een zwembril met je eigen sterkte is de veiligste optie, omdat je ogen dan geen contact hebben met water en je geen lenzen hoeft te dragen.
• Daglenzen gebruiken en direct weggooien: Als je toch met lenzen zwemt, gebruik dan daglenzen en gooi ze direct na het zwemmen weg. Hergebruik ze nooit, ook niet na reiniging, omdat micro-organismen kunnen overleven in de lens.
• Waterdichte zwembril dragen over je lenzen: Een goed sluitende zwembril kan helpen om watercontact te beperken, maar biedt geen absolute bescherming omdat er altijd een klein risico is dat water toch binnendringt.
• Ogen gesloten houden onder water: Dit vermindert het risico, maar is niet praktisch en biedt geen garantie.
• Ogen spoelen na het zwemmen: Spoel je ogen na het zwemmen niet met kraanwater, maar met steriele zoutoplossing als je die bij de hand hebt, en verwijder je lenzen zo snel mogelijk.

Geen van deze maatregelen kan het risico volledig uitsluiten. Bij twijfel of als je regelmatig zwemt, bespreek je opties met je opticien of optometrist.

Wat te doen bij klachten na het zwemmen?

Als je na het zwemmen met contactlenzen last krijgt van rode ogen, pijn, lichtgevoeligheid, wazig zicht of een branderig gevoel, verwijder dan direct je lenzen en stop met dragen. Spoel je ogen voorzichtig met steriele zoutoplossing en laat je ogen beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts. Wacht niet af, want sommige infecties kunnen snel verergeren en blijvende schade veroorzaken als ze niet tijdig worden behandeld.