Multifocale lenzen zijn contactlenzen die meerdere sterktezones combineren in één lens. Ze zijn ontwikkeld voor mensen met presbyopie, de leeftijdsgebonden verandering waarbij het oog moeite krijgt met scherp zien op korte afstand, meestal vanaf een jaar of 40 tot 45. In plaats van een leesbril of twee aparte brillen te gebruiken, bieden multifocale lenzen de mogelijkheid om met één lenspaar zowel veraf als dichtbij te zien.
De lens bevat verschillende zones met verschillende sterktes: één voor veraf kijken, één voor dichtbij (zoals lezen of een telefoonscherm), en vaak ook een tussenzone voor middenafstanden zoals een computerscherm. Je oog en brein leren samen welke zone op welk moment nodig is. Het wennen aan multifocale lenzen kan enkele dagen tot weken duren, omdat je brein moet leren de juiste zone te selecteren.
Er bestaan verschillende ontwerpen. Bij een simultaan ontwerp vallen alle zones tegelijk op het netvlies, en je brein kiest de scherpe zone. Bij een alternerende of translerende lens (meestal harde lenzen) verschuift de lens licht bij het naar beneden kijken, zodat de leeszone voor de pupil komt. Multifocale lenzen zijn er in zachte en harde (vormvaste, RGP) varianten, en in daglenzen, twee-weeklenzen, maandlenzen en jaarlenzen.
Multifocale lenzen worden ook wel varifocale of progressieve lenzen genoemd, naar analogie met varifocale brillenglazen. Soms wordt de term bifocale lenzen gebruikt, hoewel die strikt genomen maar twee zones hebben (veraf en dichtbij), terwijl moderne multifocale lenzen vaak drie of meer zones bieden.