Cataract

Cataract, ook wel staar of grijze staar genoemd, is een vertroebeling van de natuurlijke lens in je oog. De lens bevindt zich achter de pupil en zorgt er normaal gesproken voor dat licht scherp op het netvlies wordt gefocust. Bij cataract wordt de lens troebel, waardoor het licht minder goed doorkomt en je zicht geleidelijk wazig, dof of minder scherp wordt.

De aandoening ontwikkelt zich meestal langzaam en komt vooral voor bij mensen boven de zestig jaar. Het is een natuurlijk verouderingsproces van de lens, waarbij eiwitten in de lens verklonteren en de transparantie afneemt. Cataract kan in een of beide ogen voorkomen, maar verspreidt zich niet van het ene oog naar het andere.

Hoe ontstaat cataract?

De lens van je oog bestaat grotendeels uit water en eiwitten die op een specifieke manier zijn gerangschikt om de lens helder te houden. Met de jaren kunnen deze eiwitten gaan verklonteren, waardoor er troebele plekken ontstaan. Dit proces verloopt meestal geleidelijk en kan jaren duren voordat het je zicht merkbaar beïnvloedt.

Naast veroudering kunnen ook andere factoren een rol spelen bij het ontstaan van cataract, zoals langdurige blootstelling aan UV-licht, roken, diabetes, bepaalde medicijnen zoals corticosteroïden, oogletsel of ontstekingen. Soms komt cataract ook voor bij jongere mensen of zelfs aangeboren, maar dat is minder gebruikelijk.

Welke symptomen horen bij cataract?

De eerste tekenen van cataract zijn vaak subtiel. Je merkt misschien dat je zicht geleidelijk waziger wordt, alsof je door een beslagen ruit kijkt. Kleuren kunnen doffer lijken en je kunt meer last krijgen van verblinding door felle lichten, vooral 's avonds bij tegenliggers of bij lampen. Ook kan je bril vaker aangepast moeten worden omdat je sterkte verandert.

Andere veelvoorkomende symptomen zijn dubbelzien in een oog, een gelige of bruine verkleuring van het zicht, en moeite met lezen of autorijden in het donker. Bij gevorderde cataract kan de pupil er grijsachtig of melkachtig uitzien in plaats van zwart.

Wanneer naar de oogarts?

Als je merkt dat je zicht geleidelijk achteruitgaat, kleuren minder helder lijken of je meer last hebt van verblinding, is het verstandig om een afspraak te maken bij je opticien, optometrist of oogarts. Zij kunnen onderzoeken of er sprake is van cataract en hoe ver de vertroebeling is gevorderd.

Een oogonderzoek met een spleetlamp maakt het mogelijk om de lens goed te bekijken en de mate van vertroebeling vast te stellen. Op basis daarvan kan worden besproken of en wanneer verdere stappen nodig zijn.

Wat gebeurt er bij gevorderde cataract?

Cataract is een progressieve aandoening, wat betekent dat de vertroebeling in de loop van de tijd kan toenemen. In een vroeg stadium heeft het vaak weinig invloed op je dagelijks leven en kan een aangepaste bril of betere verlichting voldoende zijn. Naarmate de cataract vordert, kan het zicht echter zo beperkt worden dat het je dagelijkse activiteiten gaat hinderen.

In dat geval kan een oogarts een staaroperatie voorstellen, waarbij de troebele lens wordt vervangen door een kunstlens. Dit is een veelvoorkomende ingreep die door een oogarts wordt uitgevoerd. De beslissing om een operatie te ondergaan hangt af van de mate waarin de cataract je zicht en kwaliteit van leven beïnvloedt, en wordt altijd in overleg met de oogarts genomen.

Cataract en contactlenzen

In de beginfase van cataract kun je vaak nog gewoon contactlenzen blijven dragen, mits je ogen gezond zijn en de lenzen comfortabel zitten. Een aangepaste sterkte kan soms helpen om het zicht tijdelijk te verbeteren. Het is wel belangrijk om regelmatig controle te laten doen, zodat eventuele veranderingen in je ogen tijdig worden opgemerkt.

Heb je klachten of twijfel je of je contactlenzen nog goed passen bij je situatie, laat het dan beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts.