Tranende ogen

Tranende ogen, ook wel epifora genoemd, is een klacht waarbij je ogen meer traanvocht produceren dan normaal of waarbij het traanvocht niet goed wordt afgevoerd. Het resultaat is dat tranen over je wangen lopen, je zicht wazig wordt of je ogen voortdurend nat aanvoelen.

Tranen hebben een belangrijke functie: ze houden je oogoppervlak vochtig, spoelen stofjes weg en beschermen tegen uitdroging. Normaal gesproken wordt overtollig traanvocht via de traanbuisjes in je ooghoek afgevoerd naar je neus. Wanneer dit evenwicht verstoord raakt, door overproductie of een belemmerde afvoer, ontstaat de klacht van tranende ogen.

Mogelijke oorzaken

Tranende ogen kunnen verschillende oorzaken hebben:

• Prikkeling of irritatie: wind, kou, rook, fijn stof, harde verlichting of schermwerk kunnen het oog prikkelen, waardoor het reflex-tranen gaat produceren.
• Droge ogen: paradoxaal genoeg kunnen droge ogen juist leiden tot overmatige traanproductie. Het oog reageert op de droogte door extra traanvocht aan te maken, maar dit is vaak waterig en van mindere kwaliteit, waardoor het niet goed op het oog blijft zitten.
• Allergie of hooikoorts: bij een allergische reactie kunnen je ogen gaan jeuken en tranen.
• Verstopte of vernauwde traanbuis: als de afvoer van traanvocht niet goed werkt, bijvoorbeeld door een aangeboren vernauwing, ontsteking of veroudering, blijft het vocht in het oog staan.
• Ontsteking of infectie: een ooglidontsteking, conjunctivitis of andere infectie kan leiden tot meer traanproductie.
• Verkeerd groeiende wimpers of ooglidproblemen: wimpers die naar binnen groeien of een naar binnen of buiten gedraaid ooglid kunnen het oogoppervlak irriteren.
• Contactlenzen: lenzen die niet goed passen, te lang gedragen worden of niet goed verzorgd zijn, kunnen het oog prikkelen en tot tranen leiden.

Wanneer naar de specialist

Tranende ogen zijn vaak onschuldig en tijdelijk, maar soms wijzen ze op een onderliggende aandoening die aandacht nodig heeft. Heb je last van aanhoudend tranende ogen, pijn, roodheid, lichtgevoeligheid of veranderingen in je zicht, laat het dan beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts.

Wat je zelf kunt doen

Bij lichte, tijdelijke klachten van tranende ogen door wind, kou of schermwerk kun je zelf een aantal dingen proberen:

• Knipper regelmatig met je ogen, vooral tijdens schermwerk, om je traanfilm gelijkmatig te verdelen.
• Vermijd directe wind, rook of airconditioning waar mogelijk.
• Draag een zonnebril buiten om je ogen te beschermen tegen wind en felle zon.
• Zorg voor voldoende pauzes bij beeldschermwerk en houd je scherm op ooghoogte of lager.
• Spoel je ogen voorzichtig met schoon water of een steriele zoutoplossing als er stof of vuil in zit.

Draag je contactlenzen en heb je last van tranende ogen, controleer dan of je lenzen schoon zijn, niet beschadigd en of je ze niet te lang draagt. Gebruik altijd verse lensvloeistof en vervang je lenzen volgens het voorgeschreven schema.

Wanneer professioneel advies nodig is

Tranende ogen die langer dan een paar dagen aanhouden, gepaard gaan met pijn, roodheid, zwelling, afscheiding of wazig zicht, vragen om een beoordeling door een oogzorgprofessional. Ook bij baby's en jonge kinderen met voortdurend tranende ogen is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts of oogarts, omdat dit kan wijzen op een aangeboren vernauwing van de traanbuis. Heb je twijfel of zorgen over je ogen, laat het dan altijd checken door je opticien, optometrist of oogarts.