surfactant

Een surfactant is een oppervlakte-actieve stof die je terugvindt in veel lensvloeistoffen, oogdruppels en reinigingsoplossingen. De naam komt van 'surface active agent', oftewel een stof die actief is op het grensvlak tussen water en vet of vuil.

Surfactants hebben een bijzondere moleculaire structuur: het ene uiteinde lost goed op in water, het andere uiteinde hecht zich aan vet en eiwitten. Hierdoor kunnen ze afzettingen zoals traaneiwitten, lipiden en cosmeticaresten van het oppervlak van je contactlenzen losmaken en in de vloeistof verspreiden, zodat je ze kunt afspoelen.

In lensverzorging worden verschillende soorten surfactants gebruikt, van milde niet-ionische varianten tot sterkere reinigingsmiddelen. Welke surfactant in een product zit, hangt af van het type lens, het beoogde gebruik en de combinatie met andere werkzame stoffen zoals desinfecterende middelen.

In lensvloeistof

Surfactants zijn een belangrijk onderdeel van lensvloeistof en lensverzorging. Ze zitten in alles-in-een vloeistoffen, peroxide-systemen met een neutralisatiestap en losse reinigingsoplossingen. De surfactant werkt tijdens het wrijven of weken van je lenzen: hij maakt eiwitten en vetten los, zodat spoelen met verse vloeistof of zoutoplossing ze kan verwijderen.

Zonder surfactant blijven afzettingen op je lens zitten, wat het draagcomfort kan verminderen en de levensduur van je lenzen kan bekorten. Let op: surfactants reinigen, maar desinfecteren niet; de meeste systemen combineren daarom surfactants met desinfecterende stoffen.

In oogdruppels en oogverzorging

Ook in sommige bevochtigende oogdruppels en oogdouches wordt een milde surfactant toegevoegd. Hier is de rol anders: de stof helpt het oogoppervlak te spoelen en kan bijdragen aan het verwijderen van stofdeeltjes, stuifmeel of lichte irriterende stoffen. De concentratie is lager dan in lensvloeistof, omdat het direct op je oog komt.

Compatibiliteit en gevoeligheid

Niet iedereen verdraagt alle surfactants even goed. Sommige mensen met gevoelige ogen of een neiging tot allergische reacties ervaren meer comfort met niet-ionische of hypoallergene surfactants. Wissel nooit zomaar van lensvloeistof zonder de gebruiksaanwijzing te lezen, en bespreek bij twijfel of klachten je keuze met je opticien of optometrist.