Schirmer test

De Schirmer-test is een eenvoudig en pijnloos onderzoek waarmee je opticien, optometrist of oogarts kan meten hoeveel traan je ogen produceren. De test wordt vaak ingezet als je klachten hebt die kunnen wijzen op droge ogen, zoals een branderig gevoel, rode ogen, een gevoel van zand in je ogen of juist overmatig tranen.

Tijdens de test wordt een smal strookje speciaal filterpapiertje, meestal ongeveer 5 millimeter breed en 35 millimeter lang, over de rand van je onderste ooglid gevouwen. Het papiertje blijft daar enkele minuten zitten, meestal vijf minuten, terwijl je je ogen gesloten houdt of rustig voor je uit kijkt. Het papier absorbeert het traanvocht en de hoeveelheid vocht die het papier opneemt, wordt daarna afgelezen in millimeters.

Er bestaan verschillende varianten van de Schirmer-test. Bij de Schirmer I-test wordt de basale traanproductie gemeten zonder verdoving, soms met gesloten ogen. Bij de Schirmer II-test wordt het neusslijmvlies geprikkeld om de reflexmatige traanproductie te meten. Soms wordt vooraf een verdovende druppel gegeven om het knipperen en de reflexmatige traanproductie uit te schakelen, zodat alleen de basale productie wordt gemeten.

De uitslag wordt uitgedrukt in millimeters bevochtiging van het papier. Een waarde van minder dan 5 millimeter na vijf minuten wijst meestal op een verminderde traanproductie en kan duiden op droge ogen. Waarden tussen 5 en 10 millimeter liggen in een grijs gebied, en waarden boven de 10 tot 15 millimeter worden over het algemeen als normaal beschouwd. De interpretatie hangt af van de gebruikte methode, je leeftijd en andere factoren, en wordt altijd door je oogzorgspecialist gedaan.

De Schirmer-test wordt vooral gebruikt om de diagnose droge ogen te ondersteunen en om het effect van een behandeling te volgen. De test is niet perfect: de uitslag kan worden beïnvloed door knipperen, prikkeling door het papier zelf, de omgevingstemperatuur en luchtvochtigheid, en zelfs door stress of vermoeidheid op het moment van de test. Daarom wordt de Schirmer-test vaak gecombineerd met andere onderzoeken, zoals het beoordelen van de traanfilmstabiliteit of het kleuren van het oogoppervlak met fluoresceine.

De test is veilig en geeft nauwelijks ongemak. Sommige mensen voelen een licht kriebelen of een prikkelend gevoel door het papier, maar dat verdwijnt zodra het papier wordt verwijderd. De test duurt maar een paar minuten en je kunt daarna gewoon je dag vervolgen.

Als uit de Schirmer-test blijkt dat je traanproductie verminderd is, zal je opticien, optometrist of oogarts met je bespreken wat de mogelijke oorzaken zijn en welke vervolgstappen zinvol zijn. Droge ogen kunnen verschillende oorzaken hebben, zoals leeftijd, hormonale veranderingen, medicijngebruik, langdurig beeldschermwerk, contactlenzen of onderliggende aandoeningen zoals het syndroom van Sjögren.

Heb je klachten die kunnen wijzen op droge ogen, of twijfel je over je traanproductie, laat het dan beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts. Zij kunnen de Schirmer-test uitvoeren en de uitslag in de juiste context plaatsen.