Oogdruk (IOP)

Oogdruk, ook wel intraoculaire druk of IOP (intraocular pressure) genoemd, is de druk die het vocht in je oogbol uitoefent op de wanden van het oog. Dit vocht, het kamerwater, wordt voortdurend aangemaakt in het oog en stroomt via kleine kanalen weer af. De balans tussen aanmaak en afvoer bepaalt de oogdruk.

Een normale oogdruk ligt meestal tussen de 10 en 21 mmHg (millimeter kwikdruk), hoewel deze waarde per persoon kan verschillen. De oogdruk kan gedurende de dag schommelen en wordt beïnvloed door factoren zoals houding, lichamelijke inspanning en het moment van de dag.

Een te hoge oogdruk kan op den duur schade veroorzaken aan de oogzenuw en het netvlies, wat kan leiden tot gezichtsvelduitval. Een te lage oogdruk komt minder vaak voor, maar kan ook problemen geven. Oogdruk wordt gemeten met een tonometer, een instrument dat de opticien, optometrist of oogarts gebruikt tijdens een oogonderzoek.

Verhoogde oogdruk is een risicofactor voor glaucoom (groene staar), maar niet iedereen met een hoge oogdruk ontwikkelt deze aandoening. Omgekeerd kan glaucoom ook voorkomen bij mensen met een normale oogdruk. Daarom is regelmatige controle van de oogdruk en de gezondheid van de oogzenuw belangrijk, vooral vanaf een bepaalde leeftijd of bij een verhoogd risico.

Wanneer wordt oogdruk gemeten?

Oogdrukmeting maakt deel uit van een uitgebreid oogonderzoek en wordt vaak standaard uitgevoerd bij controles vanaf 40 jaar. Je oogarts of optometrist meet de oogdruk ook als je klachten hebt, een verhoogd risico op glaucoom hebt, of als controle bij een bekende oogaandoening.

Wat kan de oogdruk beïnvloeden?

Verschillende factoren kunnen de oogdruk tijdelijk of structureel beïnvloeden. Lichamelijke inspanning kan de druk verlagen, terwijl bepaalde houdingen (zoals langdurig vooroverbuigen) of het dragen van strakke kragen de druk kunnen verhogen. Ook medicatie, erfelijkheid, leeftijd en bepaalde oogaandoeningen spelen een rol.

Merk je zelf een afwijkende oogdruk?

In de meeste gevallen voel je een verhoogde of verlaagde oogdruk niet. Er zijn meestal geen symptomen totdat er al schade is ontstaan. Daarom is periodieke controle belangrijk. Bij een plotselinge, sterke stijging van de oogdruk kunnen er wel klachten optreden zoals pijn, wazig zien, hoofdpijn of misselijkheid, maar dat is zeldzaam en vraagt direct medisch ingrijpen.

Wat als je oogdruk afwijkend is?

Heb je klachten of twijfel je, of is bij een meting gebleken dat je oogdruk afwijkt, laat het dan beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts. Zij kunnen aanvullend onderzoek doen en bepalen of en welke vervolgstappen nodig zijn. Zelfdiagnose of zelfbehandeling is bij oogdruk niet mogelijk en ook niet verstandig.