Oogdominantie (OD / OS / OU)

Oogdominantie betekent dat je brein de visuele informatie van het ene oog de voorkeur geeft boven die van het andere, ook al werken beide ogen samen. Net zoals de meeste mensen rechts- of linkshandig zijn, heeft bijna iedereen een dominant oog. Dit wil niet zeggen dat het andere oog minder scherp ziet, maar dat je brein bij taken zoals richten, mikken of door een kijkgat kijken automatisch de informatie van dat ene oog als leidend neemt.

De afkortingen OD, OS en OU kom je tegen op recepten voor brillen, contactlenzen of oogdruppels. Ze zijn afkomstig uit het Latijn:

• OD (oculus dexter): rechteroog
• OS (oculus sinister): linkeroog
• OU (oculi uterque of oculi utriusque): beide ogen

Deze notatie zorgt voor eenduidige communicatie tussen oogartsen, opticiens en apotheken wereldwijd. Op je contactlensrecept of verpakking staat vaak OD en OS met daarachter de sterkte en eventuele cilinderwaarden voor elk oog apart.

Hoe werkt oogdominantie?

Je hersenen ontvangen voortdurend beelden van beide ogen en voegen die samen tot één beeld met diepte. Bij taken waarbij je moet richten of een keuze moet maken tussen twee beelden, geeft je brein de voorkeur aan de informatie van je dominante oog. Dit gebeurt onbewust en is niet hetzelfde als de sterkte van je ogen: je kunt een dominant rechteroog hebben terwijl je linkeroog scherper is, of andersom.

Hoe bepaal je welk oog dominant is?

Er zijn eenvoudige tests die je zelf kunt doen. Een bekende methode is de duimtest: strek je armen, vorm met je handen een driehoek of cirkel, en kijk door die opening naar een object in de verte. Sluit vervolgens om de beurt elk oog. Het oog waarmee het object nog steeds in het midden van de opening staat, is je dominante oog. Je opticien of optometrist kan dit ook tijdens een oogmeting vaststellen.

Oogdominantie en contactlenzen

Voor de meeste mensen maakt oogdominantie weinig verschil bij het dragen van contactlenzen. Je krijgt gewoon de juiste sterkte voor elk oog, zoals aangegeven op je recept met OD en OS. Bij monovision, een aanpak waarbij het ene oog wordt gecorrigeerd voor veraf en het andere voor dichtbij, speelt oogdominantie wel een rol. Dan kiest je opticien of oogarts er meestal voor om je dominante oog scherp te laten zien op afstand en je niet-dominante oog voor dichtbij, omdat je brein dat gemakkelijker accepteert.

Waarom staan OD en OS op je recept?

De waarden voor je linker- en rechteroog zijn vaak verschillend. Door OD en OS consequent te gebruiken, voorkom je verwarring bij het bestellen of aanpassen van lenzen. Let er altijd op dat je de juiste lens in het juiste oog plaatst, vooral als de sterktes of cilinderwaarden niet hetzelfde zijn. Bij SMEYEL vind je contactlenzen op sterkte voor elk oog apart, zoals aangegeven op je recept.

Oogdominantie en sporten of hobby's

Bij activiteiten zoals boogschieten, fotograferen, schieten of biljarten kan het helpen om te weten welk oog dominant is. Je richt dan automatisch met dat oog, en als je dat weet kun je je houding of positie daarop aanpassen. Voor het dagelijks zien maakt oogdominantie meestal geen verschil.

Kan oogdominantie veranderen?

Oogdominantie is meestal stabiel, maar kan in zeldzame gevallen verschuiven, bijvoorbeeld na een oogblessure of neurologische verandering. Bij de meeste mensen blijft het dominante oog het hele leven hetzelfde.