Nachtblindheid

nyctalopie, verminderd zicht in het donker, slecht zien bij weinig licht, verminderd nachtzicht, slecht zien 's avonds, moeite met zien in het donker
Nachtblindheid is een aandoening waarbij je 's avonds, 's nachts of bij weinig licht slechter ziet dan overdag. Het kan een teken zijn van verschillende onderliggende oogaandoeningen of een tekort aan vitamine A.

Wat is nachtblindheid?

Nachtblindheid, in medische termen nyctalopie genoemd, is een aandoening waarbij je ogen moeite hebben om zich aan te passen aan weinig licht. Waar anderen nog redelijk kunnen zien in de schemering of bij zwakke verlichting, ervaar jij dan sterk verminderd zicht. Het is geen volledige blindheid, maar eerder een forse vermindering van je vermogen om bij weinig licht waar te nemen.

Je ogen passen zich normaal gesproken aan aan verschillende lichtniveaus. Bij weinig licht nemen de staafjes in je netvlies het over van de kegeltjes. De staafjes zijn gevoelig voor zwak licht en zorgen voor je nachtzicht. Bij nachtblindheid werkt dit aanpassingsmechanisme niet goed, vaak omdat de staafjes beschadigd zijn of niet goed functioneren.

Oorzaken van nachtblindheid

Nachtblindheid kan verschillende oorzaken hebben. Soms is het erfelijk en aangeboren, soms ontstaat het door een andere oogaandoening of een tekort aan bepaalde voedingsstoffen:

  • Vitamine A-tekort: vitamine A is nodig voor de aanmaak van rhodopsine, een stof in de staafjes die licht omzet in signalen. Een tekort kan leiden tot nachtblindheid.
  • Retinitis pigmentosa: een erfelijke aandoening waarbij de staafjes in het netvlies geleidelijk afsterven.
  • Staar (cataract): troebeling van de ooglens kan vooral bij weinig licht het zicht verminderen.
  • Glaucoom: verhoogde oogdruk kan het netvlies en de oogzenuw beschadigen.
  • Bijziendheid (myopie): mensen met sterke bijziendheid ervaren soms meer moeite met zien in het donker.
  • Diabetes: kan schade aan het netvlies veroorzaken (diabetische retinopathie), wat het nachtzicht kan beïnvloeden.

Symptomen en herkenning

Je merkt nachtblindheid vaak in alledaagse situaties: autorijden in het donker wordt moeilijker, je struikelt vaker in slecht verlichte ruimtes, of je hebt langer nodig om je ogen te laten wennen als je van een lichte naar een donkere omgeving gaat. Sommige mensen zien ook minder contrast of hebben moeite met het inschatten van afstanden bij weinig licht.

Goed om te weten

Nachtblindheid is geen op zichzelf staande ziekte, maar een symptoom dat kan wijzen op een onderliggende oorzaak. Het is belangrijk om de oorzaak te laten onderzoeken door je opticien, optometrist of oogarts. Afhankelijk van de oorzaak kan er soms iets aan gedaan worden, bijvoorbeeld als een arts een vitamine A-tekort vaststelt en behandelt, of door behandeling van de onderliggende oogaandoening.

Contactlenzen en nachtblindheid

Contactlenzen behandelen nachtblindheid niet, maar kunnen wel je algemene zicht corrigeren als je bijziend, verziend of astigmatisch bent. Een goede correctie kan bijdragen aan beter zicht in alle lichtomstandigheden. Sommige mensen met nachtblindheid ervaren dat vuile of droge lenzen het zicht bij weinig licht extra verminderen, dus goede lenshygiëne en voldoende bevochtiging zijn dan extra belangrijk.

Praktische tips

Als je last hebt van nachtblindheid, zijn er een aantal dingen die je kunt doen om veiliger en comfortabeler te functioneren:

  • Vermijd autorijden in het donker als je zicht te beperkt is, of doe het alleen op bekende, goed verlichte routes.
  • Zorg voor goede verlichting thuis, vooral in gangen, trappen en badkamer.
  • Geef je ogen voldoende tijd om te wennen aan het donker voordat je gaat bewegen.
  • Draag een actuele bril- of lenscorrectie; een verouderde sterkte maakt het zicht bij weinig licht nog moeilijker.
  • Laat je ogen regelmatig controleren, zodat eventuele veranderingen tijdig worden opgemerkt.

Heb je klachten of twijfel je of je nachtblindheid hebt, laat het dan beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts. Zij kunnen de oorzaak onderzoeken en je adviseren over de mogelijkheden.

Veelgestelde vragen

Dat hangt af van de oorzaak. Nachtblindheid door een vitamine A-tekort kan verbeteren als een arts het tekort behandelt. Bij erfelijke aandoeningen zoals retinitis pigmentosa is de nachtblindheid meestal blijvend en kan deze in de loop van de tijd zelfs verergeren. Laat je klachten altijd onderzoeken door je opticien, optometrist of oogarts om de oorzaak vast te stellen.

Nee, er bestaan geen contactlenzen die nachtblindheid zelf verhelpen of corrigeren. Contactlenzen kunnen wel je algemene refractieafwijking (bijziendheid, verziendheid, astigmatisme) corrigeren, wat kan bijdragen aan beter zicht in alle omstandigheden. Voor advies over de juiste lenzen en sterkte kun je terecht bij je opticien of optometrist.

Dat hangt af van de ernst van je nachtblindheid en de eisen die de wet stelt aan je gezichtsvermogen. Als je 's avonds of 's nachts onvoldoende zicht hebt om veilig te rijden, is het verstandig om dat niet te doen. Bespreek je situatie met je oogarts of optometrist; zij kunnen inschatten of je zicht voldoet aan de rijbewijseisen en je adviseren over de veiligheid.

Iedereen ziet minder goed in het donker dan bij daglicht, dat is normaal. Bij nachtblindheid is dit verschil echter veel groter en ervaar je opvallend veel moeite met zien bij weinig licht, terwijl anderen in dezelfde situatie nog redelijk kunnen zien. Als je twijfelt of je klachten normaal zijn, laat het dan beoordelen door je opticien, optometrist of oogarts.

Auteur & updates

Auteur:
Publicatiedatum: 11-11-2026
Laatste update: 11-11-2026