Oogspierverlamming is een aandoening waarbij een of meer van de zes uitwendige oogspieren die het oog bewegen niet goed werken. Deze spieren zorgen er normaal voor dat je oog in alle richtingen kan kijken: naar links, rechts, boven, onder en schuin. Bij een verlamming reageert een of meer van deze spieren niet of onvoldoende op signalen van de hersenen.
De oorzaak kan liggen in de spier zelf, in de zenuw die de spier aanstuurt, of in het deel van de hersenen dat de oogbewegingen regelt. Mogelijke oorzaken zijn onder meer een beroerte, een hersentumor, multiple sclerose, diabetes, een trauma aan het hoofd of oog, een infectie, of een ontsteking van de oogzenuw. Soms is de oorzaak niet direct te vinden.
De klachten hangen af van welke spier of zenuw is aangedaan. Veel voorkomende verschijnselen zijn dubbelzien (diplopie), omdat de ogen niet meer synchroon bewegen en twee verschillende beelden naar de hersenen sturen. Ook kan het oog scheef staan (strabismus), kan het oog niet volledig openen (ptosis bij verlamming van de ooglidspier), of kan het gezichtsveld in een bepaalde richting beperkt zijn. Sommige mensen draaien hun hoofd om het dubbelzien te compenseren.
Oogspierverlamming kan plotseling ontstaan of geleidelijk, en kan tijdelijk of blijvend zijn. Bij kinderen kan een niet-behandelde oogspierverlamming leiden tot lui oog (amblyopie), omdat het brein het beeld van het afwijkende oog gaat onderdrukken.